taboe

 

Moderne taboes

Mijn studententijd – de mooiste tijd van mijn leven! Dat zou het volgens de gangbare mening van veel studenten moeten zijn, maar is het voor velen niet. Zij ervaren deze tijd eerder als een soort “verschrikking”, of als zwaar, als een periode van eenzaamheid, een tijd waarin men zich soms minderwaardig voelt omdat zij niet zo voelen als hun medestudenten.

Maar is dit bespreekbaar onder elkaar? In de verste verte niet. Iedereen houdt de schijn op dat deze tijd van het studentenleven “uit de kunst, gezellig, te gek, niet te missen is.”Kortom een groot avontuur van ontdekkingen: van jezelf, jezelf in relatie tot anderen, en anderen in relatie tot jou. Ook thema’s als je uithoudingsvermogen, je incasseringsvermogen, je gevoel voor zelfstandigheid, het maken van de juiste keuzes, je omgaan met alleen zijn, het neerzetten van prestaties, je omgaan met studie/werkdruk komen aan de orde: eindelijk kun je laten zien wie je bent en wat je waard bent. Wanneer is je studentenleven geslaagd? Wanneer is het in jouw ogen een succes? Als je er goed doorheen bent gekomen? Zonder al teveel kleerscheuren en/of littekens? Als je veel hebt genoten en geleerd? Maar is dat criterium niet heel persoonlijk – voor iedereen weer anders omdat iedereen andere accenten legt?

Het bespreekbaar maken van de ongemakken van je studententijd – het praten over negatieve ervaringen, zaken die haaks schijnen te staan op het imago van deze tijd, is taboe. Bijna niemand durft dit aan onder medestudenten. Ook de studenten die heviger lijden dan anderen wagen het niet. Waarom zijn ze bang? Om af te gaan bij hun medestudenten en zich daardoor nog rotter, nog meer mislukt te voelen? Met als gevolg dat hun periode van ellende nog langer voortduurt. Dus houden ze de schijn maar op, trekken zich terug in hun schulp en spelen mooi weer.

Is er een uitweg uit deze impasse? Hulp zoeken bij niet studenten? Een goed gesprek? Dat is het begin van een mogelijkheid, maar biedt het ook een meer structurele oplossing, namelijk onder ogen durven zien en communiceren dat het heersende beeld van het studentenleven een ideologie is? En dat taboes er zijn om geslecht te worden, ook de allerlaatste taboes, als ze mensen in een onmogelijke positie brengen?

Studenten zijn zelf de aangewezen personen om tegen dit taboe op te staan. Zij kunnen laten zien dat er ook andere geluiden klinken die meer lijken op de waarheid. Maar durven ze dat? Durven zij zich ook van, in hun ogen misschien, zwakkere kant te laten zien? Maar wat is zwakte en wat is sterk. Om te laten zien dat je ook zwakheden hebt, om te laten zien dat alles niet van een leien dakje loopt heb je heel veel moed en heel veel kracht voor nodig. Het getuigt van zelfvertrouwen en zelfverzekerdheid om dit taboe aan te kaarten. Hiervoor is veel meer kracht nodig dan voor het in standhouden van een leugen. Hoewel dat laatste ook kracht kost. Dus studenten die openlijk laten zien waar ze werkelijk staan, ook al komt dat niet overeen met het rooskleurige beeld van de studententijd, tonen pas moed. Heel wat meer dan de branieachtige grootsprakige herrieschoppers die voor geen enkele twijfel vatbaar schijnen te zijn met betrekking tot de invulling van hun studententijd. Denk maar zo: holle vaten…en achter branie zit meestal een heel klein hartje.

John Hacking