Openstellen

Gisteravond op de fiets werd het duidelijk. Nadenkend over de dingen die studenten uit de rouwgroep hadden gemaakt van klei werd mij duidelijk dat sommige voorwerpen een eigen waarheid zichtbaar hadden gemaakt. De opdracht aan het begin van de avond luidde: “laat je handen maar iets maken, zonder vooropgezet doel, zonder idee van het eindresultaat, zonder dat het eindproduct belangrijk is. En doe dat vanuit het gevoel dat je nu hebt, rond je verlies van je overleden moeder of vader of vriend. Laat je handen maar het werk doen.”

Bij het bespreken van het eindresultaat waren sommige objecten zo gevormd dat er als het ware twee kanten aanzaten: een open en een gesloten kant, een zachte, gladde en een ruwe weerbarstige kant. Twee manieren van ervaren van de werkelijkheid, twee manieren van kijken naar de werkelijkheid en twee manieren van mogelijk handelen.   Toen ik de beelden van de objecten de revue liet passeren kwam de volgende gedachte boven: “het geheim van het leven bestaat uit het zichzelf openstellen om te ontvangen.” Dat is in een zin samengevat. De kern waar het in het leven eigenlijk om draait, en die als het goed gebeurt veel geluk en vreugde kan opleveren. Want hoe je het wendt of keert, als je zorgen hebt, verdriet, pijn, dingen die voortdurend terugkeren op je levensweg komt er nooit een punt dat alles voorbij zal zijn en dat je als het ware zorgeloos door het leven kunt. Als het een voorbij is komt er weer iets anders op je weg. Niet altijd meteen, maar meestal wel in een andere gedaante. Als je een tijd van geluk hebt gekend komt er vaak een tijd aan van minder geluk. In het gunstigste geval wisselen ze elkaar af. Altijd gelukkig zijn is utopisch, illusoir, dat moet je niet verlangen, want dat plaatst je in een onmogelijke positie waardoor je voortdurend ongelukkig blijft.

Als zorgen elkaar opvolgen, telkens weer om iets anders rest je eigenlijk niks anders dan je daar maar bij neer te leggen. Zorgen zullen er altijd zijn, net zoals er altijd armen zullen zijn zoals Jezus reeds aangaf in het evangelie. Als zorgen er altijd zullen zijn kun je dat standpunt beter tot uitgangspunt maken en dus accepteren. Dat is alvast de eerste stap naar openheid. Een stap naar ontvankelijkheid. De werkelijkheid is er ook een van zorgen en die komen nu eenmaal op je weg. Telkens weer opnieuw kun je bekijken hoe deze zorgen aan te gaan en eventueel op te lossen. Dat is meestal een proces van de langere adem. Met verdriet om het verlies van een dierbare is het niet anders. Het verdriet zit je in de weg en je kunt het niet ontlopen. Wat je ook probeert je draagt het toch met je mee. Dan kun je het maar beter accepteren en er iets mee doen, bijvoorbeeld erover praten, jezelf uiten, er een stem aan geven. Dan is het verdriet geen geïsoleerd iets, maar deel, onderdeel van je zelf en van je leven want het hoort nu in dit stadium bij jou. Ook het leren dragen van verlies en van pijn rond dit verdriet is een zaak die tijd kost. Verdriet is gestolde liefde die langzaam wordt losgeweekt en daardoor zichtbaar en voelbaar wordt. Geen aandacht aan je verdriet schenken is de liefde die eronder verborgen zit negeren. Ook dat is niet slim en levert je alleen maar meer verdriet en zelfs bitterheid op. Het geheim zit in het jezelf opstellen voor wat je bezighoudt, waar je vol van bent, wat je raakt. Dan kan er iets gebeuren en neem je jezelf serieus. Als je dat handelen uitbreidt naar je houding in het leven betekent dat ook dat er onvermoede kansen liggen om het leven binnen te laten komen in jouw beleving. Een open houding kan leiden tot verwondering, genieten en tot nieuwe ontdekkingen. Genade dus. Dat is het omgekeerde van je defensief opstellen, van grijpen wat je te pakken kunt krijgen. Dat laatste leidt tot meer ongeluk, meer bitterheid want als je eenmaal aan het grijpen bent ben je nooit tevreden en wil je altijd meer. Het is beter te ontvangen dan te nemen. Het is beter je te openen dan je af te sluiten, het is beter met verwondering in het leven te staan dan met bitterheid. Dat geheim heb je zelf in handen. De kracht ervoor ook. Het is dezelfde kracht die je kan inzetten om te grijpen, of om je af te schermen, het is dezelfde kracht alleen anders gericht en met een ander perspectief. Waarom zou je die kracht dan niet inzetten voor openheid, om je open te stellen in en voor de wereld, de mensen om je heen, de dingen die gebeuren, de zaken die op je pad komen? Verwondering is de sleutel tot geluk. Verwondering leeft van het wonder dat binnen kan komen, dat plaats kan vinden als je ej opent. Waarom zou je niet, je kunt er alleen maar bij winnen.

John Hacking

vrijdag 29 april 2011