Le tombeau de Charles Baudelaire
Le temple enseveli divulgue par la bouche
Sépulchrale d’égout bavant boue et rubis
Abominablement quelque idole Anubis
Tout le museau flambé comme un aboi farouche
Ou que le gaz récent torde la mèche louche
Essuyeuse on le sait des opprobres subis
Il allume hagard un immortel pubis
Dont le vol selon le réverbère découche
Quel feuillage séché dans les cités sans soir
Votif pourra bénir comme elle se rasseoir
Contre le marbre vainement de Baudelaire
Au voile qui la ceint absente avec frissons
Celle son Ombre même un poison tutélaire
Toujours à respirer si nous en périssons.
Stephane Mallarmé
Grafsteen van Charles Baudelaire
De in de grond verborgen tempel spreidt robijnen
en modder uit de grafmond kwijlend van riool
vol gruwel heel de muil van enigwelk idool
Anubis waaromheen woest blaffend vlammen deinen
of dat nieuw gaslicht de verloenste koordlont twijne
uitvaagster welbekend van schandedracht frivool
jaagt brand het in een schaam waarin geen sterven school
welks vlucht lantaarngewijs de slaap zoekt buiten ’t zijne
welk loof in steden zonder de beloofde nacht
gedroogd zal kunnen zegenen als zij weer zacht
neerzitten aan het marmer loos van Baudelaire
ten sluier bevend in afwezig Haar omslaan
Diegeen wier Schaduw zelf een gifstof ten verwere
steeds in te ademen al sterven wij eraan.
Vertaling Petrus Hoosemans
Grafsteen van Charles Baudelaire
De diep bedolven tempel laat de grafmond gapen
Van een riool dat modder en robijnen braakt
Waar gruwelijk een god Anubis uit ontwaakt
Om zijn laaiende bek met woest geblaf te schrapen
Of heeft het nieuwe gas de loense dot herschapen
Die om gij weet het welke schandvlek wordt gewraakt
Tot een schel licht waarin een eeuwig schaambeen blaakt
Waarvan de vlucht met de lantaarn mee vreemd gaat slape
Welk loof verdroogd in avondloze steden bidt
Zo vroom voor zijn gedachtenis als zij er zit
Tegen het marmer tevergeefs van Baudelaire
AfWezig uit de sluier huiverend om haar
Deze zijn Schaduw zelf een gift te zijner ere
Altijd door ons te ademen zelfs met lijfsgevaar.
Vertaling Paul Claes
THE TOMB OF CHARLES BAUDELAIRE
The buried shrine shows at its sewer-mouth’s
Sepulchral slobber of mud and rubies
Some abominable statue of Anubis,
The muzzle lit like a ferocious snout
Or as when a dubious wick twists in the new gas,
Wiping out, as we know, the insults suffered
Haggardly lighting an immortal pubis,
Whose flight roosts according to the lamp
What votive leaves, dried in cities without evening
Could bless, as she can, vainly sitting
Against the marble of Baudelaire
Shudderingly absent from the veil that clothes her
She, his Shade, a protective poisonous air
Always to be breathed, although we die of her.
Vertaling A.S. Kline
DAS GRAB VON CHARLES BAUDELAIRE
Versunkner tempel einst aus dessen grabesmunde
Erbrochner auswurf von rubin und unrat bleckt
Entsetzliches idol · Anubis · hingestreckt
Die lefze flammend rot wie eine wilde wunde
Und heut das gaslicht das mit züngeln in der runde
Die ausgegossne schmach beflissen trockenleckt
Und dann mit trübem schein die schande neu bedeckt
Die sich zum flug erhebt um die laternenstunde
Stadt ohne abend · ach wie blass ist doch der glanz
Der eitlen huldigung · der trockne blätterkranz
Auf Baudelaire’s grab auf kahlen marmorplatten
Wo tiefverschleiert steht in geisterhaftem wehn
Schutzengel sie und gift · sie selbst · sein eigner Schatten•
Den stets wir atmen auch wenn wir zugrunde gehn.
Vertaling Carl Fischer
A Loud Death
If I die, I want a loud death. I don’t want to be just
breaking news, or a number in a group, I want a death
that the world will hear, an impact that will remain
through time, and a timeless image that cannot be
buried by time or place.
—Fatima Hassouna, Gaza photo journalist,
on April 15, before her death on April 16, 2025
Like the sound waves in space that tear
the remnants of supernovas, and twist the paths
of light
so maybe this is why some spiral galaxies
like Messier 77 resemble ears.
But also when
sunset splinters its light over the ridgeline and
the fireflies in this ravine cry desperately to save it,
or when the embers from last night’s crackling
campfire tremble,
or when our dog begins to fear
the sounds we do not hear,
then we know those waves
have touched us too.
For it is the silence after
the plane’s screech or the missile’s strike,
a kind of voiceless scream
that her photos captured
even as she stood among the rubble looking up
as if those waves could also signal a moment’s
desperate hope.
There is so much we do not hear—
the rumble of shifting sand dunes, the purr and drum
of the wolf spider, the echoes of bats, the explosions
on the sun, the warning cry of the treehopper, but
it’s the cry of those buried alive we so often refuse
to hear as too distant or beyond our reach to help,
yet even an elephant’s infrasound, which can be
detected by herd members as far as 115 miles
brings them to safety,
which tells us, well,
tells us what?
It was Jesus (Luke 19:40)
who said if these keep silent, then the very stones
will cry out.
Here, the news moves on to the next
loudest story,
or some chat on the phone blares
the latest scandal, score or personal interest.
In Gaza,
one journalist warned, a press vest makes you a target.
In one photo a hand reaches through the rubble is if
it were reaching to speak, 16 April 2025, from Al-Touffah.
In the end, it was the sound of her home collapsing.
In the end, we are all targets in our silences.
In the end, we know her absence the way each syllable
shouts its lament, pleading from inside each of these words.
Richard Jackson
L’amour
Pour le fleuve et la terre
Et la nuit la plus claire
Pour la paix et la guerre
L’amour
Pour les temps à changer
Le boire et le manger
Pour les mains en danger
L’amour
Pour la mer et le ciel
Et le sang et le fiel
Pour la lie et le miel
L’amour
Pour bâbord et tribord
Et l’espoir le plus fort
Pour la vie et la mort
L’amour
(Pierre Seghers)
Toast funèbre
Ô de notre bonheur, toi, le fatal emblème !
Salut de la démence et libation blême,
Ne crois pas qu’au magique espoir du corridor
J’offre ma coupe vide où souffre un monstre d’or !
Ton apparition ne va pas me suffire :
Car je t’ai mis, moi-même, en un lieu de porphyre.
Le rite est pour les mains d’éteindre le flambeau
Contre le fer épais des portes du tombeau
Très simple de chanter l’absence du poëte,
Que ce beau monument l’enferme tout entier :
Si ce n’est que la gloire ardente du métier,
Jusqu’à l’heure commune et vile de la cendre,
Par le carreau qu’allume un soir fier d’y descendre,
Retourne vers les feux du pur soleil mortel !
Magnifique, total et solitaire, tel
Tremble de s’exhaler le faux orgueil des hommes.
Cette foule hagarde ! elle annonce : Nous sommes
La triste opacité de nos spectres futurs.
Mais le blason des deuils épars sur de vains murs,
J’ai méprisé l’horreur lucide d’une larme,
Quand, sourd même à mon vers sacré qui ne l’alarme,
Quelqu’un de ces passants, fier, aveugle et muet,
Hôte de son linceul vague, se transmuait
En le vierge héros de l’attente posthume.
Vaste gouffre apporté dans l’amas de la brume
Par l’irascible vent des mots qu’il n’a pas dits,
Le néant à cet Homme aboli de jadis :
“Souvenir d’horizons, qu’est-ce, ô toi, que la Terre ?”
Hurle ce songe; et, voix dont la clarté s’altère,
L’espace a pour jouet le cri : “Je ne sais pas !”
Le Maître, par un oeil profond, a, sur ses pas,
Apaisé de l’éden l’inquiète merveille
Dont le frisson final, dans sa voix seule, éveille
Pour la Rose et le Lys le mystère d’un nom.
Est-il de ce destin rien qui demeure, non ?
Le splendide génie éternel n’a pas d’ombre.
Moi, de votre désir soucieux, je veux voir,
Idéal que nous font les jardins de cet astre,
Survivre pour l’honneur du tranquille désastre
Une agitation solennelle par l’air
De paroles, pourpre ivre et grand calice clair,
Que, pluie et diamant, le regard diaphane
Resté là sur ces fleurs dont nulle ne se fane,
Isole parmi l’heure et le rayon du jour !
C’est de nos vrais bosquets déjà tout le séjour,
Où le poëte pur a pour geste humble et large
De l’interdire au rêve, ennemi de sa charge :
Afin que le matin de son repos altier,
Quand la mort ancienne est comme pour Gautier
De n’ouvrir pas les yeux sacrés et de se taire,
Surgisse, de l’allée ornement tributaire,
Le sépulcre solide où gît tout ce qui nuit,
Et l’avare silence et la massive nuit.
Stéphane Mallarmé, Le tombeau de Théophile Gautier, 1873
FUNERAL LIBATION (AT GAUTIER’S TOMB)
To you, gone emblem of our happiness!
Greetings, in pale libation and madness,
Don’t think to some hope of magic corridors I offer
My empty cup, where a monster of gold suffers!
Your apparition cannot satisfy me:
Since I myself entombed you in porphyry.
The rite decrees our hands must quench the torch
Against the iron mass of your tomb’s porch:
None at this simple ceremony should forget,
Those chosen to sing the absence of the poet,
That this monument encloses him entire.
Were it not that his art’s glory, full of fire
Till the dark communal moment all of ash,
Returns as proud evening’s glow lights the glass,
To the fires of the pure mortal sun!
Marvellous, total, solitary, so that one
Trembles to breathe with man’s false pride.
This haggard crowd! ‘We are’, it cries,
‘Our future ghosts, their sad opacity.’
But with walls blazoned, mourning, empty,
I’ve scorned the lucid horror of a tear,
When, deaf to the sacred verse he does not fear,
One of those passers-by, mute, blind, proud,
Transmutes himself, a guest in his vague shroud,
Into the virgin hero of posthumous waiting.
A vast void carried through the fog’s drifting,
By the angry wind of words he did not say,
Nothing, to this Man abolished yesterday:
‘What is Earth, O you, memories of horizons?’
Shrieks the dream: and, a voice whose clarity lessens,
Space, has for its toy this cry: ‘I do not know!’
The Master, with eye profound, as he goes,
Pacified the restless miracle of Eden,
Who alone woke, in his voice’s final frisson,
The mystery of a name for the Lily and the Rose.
Is there anything of this destiny left, or no?
O, all of you, forget your darkened faith.
Glorious, eternal genius has no shade.
I, moved by your desire, wish to see
for Him who vanished yesterday, in the Ideal
Work that for us the garden of this star creates,
As a solemn agitation in the air, that stays
Honouring this quiet disaster, a stir
Of words, a drunken red, calyx, clear,
That, rain and diamonds, the crystal gaze
Fixed on these flowers of which none fade,
Isolates in the hour and the light of day!
That’s all that’s left already of our true play,
Where the pure poet’s gesture, humble, vast
Must deny the dream, the enemy of his trust:
So that on the morning of his exalted stay,
When ancient death is for him as for Gautier,
The un-opening of sacred eyes, the being-still,
The solid tomb may rise, ornament this hill,
The sepulchre where lies the power to blight,
And miserly silence and the massive night.
Vertaling A.S. Kline
Wanting to Die
Since you ask, most days I cannot remember.
I walk in my clothing, unmarked by that voyage.
Then the almost unnameable lust returns.
Even then I have nothing against life.
I know well the grass blades you mention,
the furniture you have placed under the sun.
But suicides have a special language.
Like carpenters they want to knowwhich tools.
They never askwhy build.
Twice I have so simply declared myself,
have possessed the enemy, eaten the enemy,
have taken on his craft, his magic.
In this way, heavy and thoughtful,
warmer than oil or water,
I have rested, drooling at the mouth-hole.
I did not think of my body at needle point.
Even the cornea and the leftover urine were gone.
Suicides have already betrayed the body.
Still-born, they don’t always die,
but dazzled, they can’t forget a drug so sweet
that even children would look on and smile.
To thrust all that life under your tongue!—
that, all by itself, becomes a passion.
Death’s a sad Bone; bruised, you’d say,
and yet she waits for me, year after year,
to so delicately undo an old wound,
to empty my breath from its bad prison.
Balanced there, suicides sometimes meet,
raging at the fruit, a pumped-up moon,
leaving the bread they mistook for a kiss,
leaving the page of the book carelessly open,
something unsaid, the phone off the hook
and the love, whatever it was, an infection.
Anne Sexton
1928 –1974
A Hymn To God The Father
Wilt thou forgive that sin where I begun,
Which was my sin, though it were done before?
Wilt thou forgive that sin, through which I run,
And do run still, though still I do deplore?
When thou hast done, thou hast not done,
For I have more.
Wilt thou forgive that sin which I have won
Others to sin, and made my sin their door?
Wilt thou forgive that sin which I did shun
A year or two, but wallow’d in, a score?
When thou hast done, thou hast not done,
For I have more.
I have a sin of fear, that when I have spun
My last thread, I shall perish on the shore;
But swear by thyself, that at my death thy Son
Shall shine as he shines now, and heretofore;
And, having done that, thou hast done;
I fear no more.
John Donne
A Valediction: Forbidding Mourning
As virtuous men pass mildly away,
And whisper to their souls, to go,
Whilst some of their sad friends do say,
“The breath goes now,” and some say, “No:”
So let us melt, and make no noise,
No tear-floods, nor sigh-tempests move;
‘Twere profanation of our joys
To tell the laity our love.
Moving of th’ earth brings harms and fears;
Men reckon what it did, and meant;
But trepidation of the spheres,
Though greater far, is innocent.
Dull sublunary lovers’ love
(Whose soul is sense) cannot admit
Absence, because it doth remove
Those things which elemented it.
But we by a love so much refin’d,
That ourselves know not what it is,
Inter-assured of the mind,
Care less, eyes, lips, and hands to miss.
Our two souls therefore, which are one,
Though I must go, endure not yet
A breach, but an expansion,
Like gold to airy thinness beat.
If they be two, they are two so
As stiff twin compasses are two;
Thy soul, the fix’d foot, makes no show
To move, but doth, if the’ other do.
And though it in the centre sit,
Yet when the other far doth roam,
It leans, and hearkens after it,
And grows erect, as that comes home.
Such wilt thou be to me, who must
Like th’ other foot, obliquely run;
Thy firmness makes my circle just,
And makes me end, where I begun.
John Donne
A Coast-Nightmare
I have a friend in ghostland—
Early found, ah me, how early lost!—
Blood-red seaweeds drip along that coastland
By the strong sea wrenched and tossed.
In every creek there slopes a dead man’s islet,
And such an one in every bay;
All unripened in the unended twilight:
For there comes neither night nor day.
Unripe harvest there hath none to reap it
From the watery misty place;
Unripe vineyard there hath none to keep it
In unprofitable space.
Living flocks and herds are nowhere found there;
Only ghosts in flocks and shoals:
Indistinguished hazy ghosts surround there
Meteors whirling on their poles;
Indistinguished hazy ghosts abound there;
Troops, yea swarms, of dead men’s souls.—
Have they towns to live in?—
They have towers and towns from sea to sea;
Of each town the gates are seven;
Of one of these each ghost is free.
Civilians, soldiers, seamen,
Of one town each ghost is free:
They are ghastly men those ghostly freemen:
Such a sight may you not see.—
How know you that your lover
Of death’s tideless waters stoops to drink?—
Me by night doth mouldy darkness cover,
It makes me quake to think:
All night long I feel his presence hover
Thro’ the darkness black as ink.
Without a voice he tells me
The wordless secrets of death’s deep:
If I sleep, his trumpet voice compels me
To stalk forth in my sleep:
If I wake, he hunts me like a nightmare;
I feel my hair stand up, my body creep:
Without light I see a blasting sight there,
See a secret I must keep.
Christina Rossetti
1830 –1894
VII
At the round earths imagin’d corners, blow
Your trumpets, Angells, and arise, arise
From death, you numberlesse infinities
Of soules, and to your scattred bodies goe,
All whom the flood did, and fire shall o’erthrow,
All whom warre, death, age, agues, tyrannies,
Despaire, law, chance, hath slaine, and you whose eyes,
Shall behold God, and never tast deaths woe.
But Iet them sleepe, Lord, and mee mourne a space,
For, if above all these, my sinnes abound,
‘Tis late to aske abundance of thy grace,
When wee are there; here on this lowly ground,
Teach mee how to repent; for that’s as good
As if thou’hadst seal’d my pardon, with thy blood
John Donne
VII Aan de verbeelde…
Aan de verbeelde uiteinden dezer aarde
Blaast, Englen, uw bazuinen. En rijst heen
Op uit de dood, ontelbre oneindigheên
Van zielen, naar uw lijven die rondwaarden
Verspreid; al die vloed zwolg, die vuur zal branden,
Die krijg sloeg, nood, kwaal, pijn, geweld, dwangwet, lot,
En wie nooit doods smart proeve’, en zien zal God.
Maar laat hén slape’, en míj, Heer, in dees landen
Een wijl nog rouwen: zo mijn zonde’ al gaan
Boven die van hen allen, ’t is te laat
Te vrage’ uw gena’s volheid mij te laven
Als we daar zijn; waar hier we in laagte staan,
Leer mij hoe ik berouw: dat ’s eendre baat
Als zou uw bloed mijn schuldkwijtschelding staven.
John Donne
vertaling Victor E. van Vriesland
On Death
Then Almitra spoke, saying, We would ask now of Death.
And he said:
You would know the secret of death.
But how shall you find it unless you seek it in the heart of life?
The owl whose night-bound eyes are blind unto the day cannot unveil the mystery of light.
If you would indeed behold the spirit of death, open your heart wide unto the body of life.
For life and death are one, even as the river and the sea are one.
In the depth of your hopes and desires lies your silent knowledge of the beyond;
And like seeds dreaming beneath the snow your heart dreams of spring.
Trust the dreams, for in them is hidden the gate to eternity.
Your fear of death is but the trembling of the shepherd when he stands before the king whose hand is to be laid upon him in honour.
Is the shepherd not joyful beneath his trembling, that he shall wear the mark of the king?
Yet is he not more mindful of his trembling?
For what is it to die but to stand naked in the wind and to melt into the sun?
And what is it to cease breathing, but to free the breath from its restless
tides, that it may rise and expand and seek God unencumbered?
Only when you drink from the river of silence shall you indeed sing.
And when you have reached the mountain top, then you shall begin to climb.
And when the earth shall claim your limbs, then shall you truly dance.
Kahlil Gibran
1883 –1931
X Death Be Not Proud
Death be not proud, though some have called thee
Mighty and dreadfull, for, thou art not soe,
For, those, whom thou think’st, thou dost overthrow,
Die not, poore death, nor yet canst thou kill mee.
From rest and sleepe, which but thy pictures bee,
Much pleasure, then from thee, much more must flow,
And soonest our best men with thee doe goe,
Rest of their bones, and soules deliverie.
Thou art slave to Fate, Chance, kings, and desperate men,
And dost with poyson, warre, and sicknesse dwell,
And poppie, or charmes can make us sleepe as well,
And better then thy stroake; why swell’st thou then?
One short sleepe past, wee wake eternally,
And death shall be no more; death, thou shalt die.
John Donne
X Dood, wees niet…
Dood, wees niet trots, al noemden veler woorden
Machtig en vreeslijk u, gij zijt zo niet,
Want die gij denkt te storten in het niet,
Sterven niet, dood, noch kunt gij míj vermoorden.
Rust en slaap, beelden slechts van wat gij zijt,
Schenken genot, veel meer dan gíj kunt geven,
De besten eindigen het eerst hun leven:
Rust voor hun stof, en hun zielen bevrijd.
Slaaf van ’t lot, koningen en die zich verdoemen,
Werkt gij met gif, ziekten en oorlogsbloed;
Door lied en maanzaad slapen we even goed,
En beter dan door u; waarop dan roemen?
Na korte slaap wij ’t eeuwige waken erven,
En dood bestaat niet meer; dood, gij zult sterven.
John Donne
vertaling Victor E. van Vriesland
And ask ye why these sad tears stream?’
‘Te somnia nostra reducunt.’
OVID.
And ask ye why these sad tears stream?
Why these wan eyes are dim with weeping?
I had a dream–a lovely dream,
Of her that in the grave is sleeping.
I saw her as ’twas yesterday,
The bloom upon her cheek still glowing;
And round her play’d a golden ray,
And on her brows were gay flowers blowing.
With angel-hand she swept a lyre,
A garland red with roses bound it;
Its strings were wreath’d with lambent fire
And amaranth was woven round it.
I saw her mid the realms of light,
In everlasting radiance gleaming;
Co-equal with the seraphs bright,
Mid thousand thousand angels beaming.
I strove to reach her, when, behold,
Those fairy forms of bliss Elysian,
And all that rich scene wrapt in gold,
Faded in air–a lovely vision!
And I awoke, but oh! to me
That waking hour was doubly weary;
And yet I could not envy thee,
Although so blest, and I so dreary.
Alfred Tennyson
Kom niet…
Kom niet, als ik ben doodgegaan,
Dwaas schreiend aan mijn grafstee staan.
Treed niet de grond rondom mijn hoofd,
Jij die mij eens was toebeloofd.
Verstoor de rust niet van het koud
Arm stof dat jij niet redden woudt.
Dat men de wind en de pluvier slechts hoor’.
Maar jij, – loop door!
Of’t wandaad was, kind, of je waan,
Deert mij niet langer: ’t moest zo gaan.
Kus wie je wilt in zaligheid
Maar ik ben zat en ziek van Tijd.
Ik vraag slechts rust, laat mij alleen.
Toef niet, zwak hart, ga heen.
Alfred Tennyson
Vertaling Viktor E. van Vriesland
A mi hermano Miguel
In memoriam
Hermano, hoy estoy en el poyo de la casa,
donde nos haces una falta sin fondo!
Me acuerdo que jugábamos esta hora, y que mamá
nos acariciaba: «Pero, hijos… »
Ahora yo me escondo,
como antes, todas estas oraciones
vespertinas, y espero que tú no des conmigo.
Por la sala, el zaguán, los corredores.
Después, te ocultas tú, y yo no doy contigo.
Me acuerdo que nos hacíamos llorar,
hermano, en aquel juego.
Miguel, tú te escondiste
una noche de agosto, al alborear;
pero, en vez de ocultarte riendo, estabas triste…
Y tu gemelo corazón de esas tardes
extintas se ha aburrido de no encontrarte. Y ya
cae sombra en el alma.
Oye, hermano, no tardes
en salir. Bueno? Puede inquietarse mamá.
César Vallejo
An meinen Bruder Miguel
In memoriam
Bruder, heute sitze ich auf der Steinbank vor dem Haus,
wo du uns zutiefst fehlst!
Ich erinnere mich, daß wir zu dieser Stunde spielten
und daß Mama uns streichelte: «Aber Jungens…»
Jetzt verstecke ich mich
wie früher, all die abendlichen
Gebete hindurch, und hoffe, daß du mich nicht findest.
Im Wohnzimmer, in der Diele, in den Hausgängen.
Dann verbirgst du dich, und ich finde dich nicht.
Ich erinnere mich, Bruder, daß uns dieses Spiel
zum Weinen brachte.
Miguel, du verstecktest dich
in einer Augustnacht, gegen Morgen;
aber statt dich lachend zu verbergen, warst du traurig…
Und dein Zwillingsherz jener erloschenen Nachmittage
war es leid, dich nicht zu finden. Und schon
sinkt Schatten in die Seele.
Hör zu, Bruder, mach,
daß du rauskommst. Einverstanden? Mama könnte sich Sorgen machen.
César Vallejo
Vertaling Curt Meyer-Clason
To My Brother Miguel In Memoriam
Brother, today I sit on the brick bench of the house,
where you make a bottomless emptiness.
I remember we used to play at this hour, and mama
caressed us: “But, sons…”
Now I go hide
as before, from all evening
lectures, and I trust you not to give me away.
Through the parlor, the vestibule, the corridors.
Later, you hide, and I do not give you away.
I remember we made ourselves cry,
brother, from so much laughing.
Miguel, you went into hiding
one night in August, toward dawn,
but, instead of chuckling, you were sad.
And the twin heart of those dead evenings
grew annoyed at not finding you. And now
a shadow falls on my soul.
Listen, brother, don’t be late
coming out. All right? Mama might worry.
César Vallejo
translated by James Wright
Verses in the Wind
i.
nacimos y morimos
we are born & we die
es el ciclo de la vida
moving mountains of moments
we begin again
falling drops of starlight
we wash away the empire’s sins
the year
that marked us but we cannot
wash away
the wind
ii. for
our people who touch the land
work the soil / with determined
backs bent / eyes to the sky
reclaim our heritage
my urban mind a gray winter blizzard
washed in blue tones / here in my homeland
remember a forever summer in my blood
my hips move in the reclaiming of the rhythm of a
shovel that swings / this urban
jibara heart beat / beats strong here
where i belong / home is soil beneath my fingernails
pebbles unearthed / pushed by my sweaty arms
& in the palms of my hands where i hold
a full cup of faith
iii.
when I die
let me leave more
than these verses in the wind
say / my breath / before it is vapor / forgotten
left something in the breeze / in the moonlight
that eased someone else’s sorrow
when my skin blows away
& my bones are one with the red clay
of my homeland, please say / i did something more
than write words
Mariposa Fernández
ALL THINGS WILL DIE
Clearly the blue river chimes in its flowing
Under my eye;
Warmly and broadly the south winds are blowing
Over the sky.
One after another the white clouds are fleeting;
Every heart this May morning in joyance is beating
Full merrily;
Yet all things must die.
The stream will cease to flow;
The wind will cease to blow;
The clouds will cease to fleet;
The heart will cease to beat;
For all things must die.
All things must die.
Spring will come never more.
O, vanity!
Death waits at the door.
See! our friends are all forsaking
The wine and the merrymaking.
We are call’d–we must go.
Laid low, very low,
In the dark we must lie.
The merry glees are still;
The voice of the bird
Shall no more be heard,
Nor the wind on the hill.
O, misery!
Hark! death is calling
While I speak to ye,
The jaw is falling,
The red cheek paling,
The strong limbs failing;
Ice with the warm blood mixing;
The eyeballs fixing.
Nine times goes the passing bell:
Ye merry souls, farewell.
The old earth
Had a birth,
As all men know,
Long ago.
And the old earth must die.
So let the warm winds range,
And the blue wave beat the shore;
For even and morn
Ye will never see
Thro’ eternity.
All things were born.
Ye will come never more,
For all things must die.
Alfred Tennyson
The Ballad of Oriana
My heart is wasted with my woe,
Oriana.
There is no rest for me below,
Oriana.
When the long dun wolds are ribb’d with snow,
And loud the Norland whirlwinds blow,
Oriana,
Alone I wander to and fro,
Oriana.
Ere the light on dark was growing,
Oriana,
At midnight the cock was crowing,
Oriana;
Winds were blowing, waters flowing,
We heard the steeds to battle going,
Oriana,
Aloud the hollow bugle blowing,
Oriana.
In the yew-wood black as night,
Oriana,
Ere I rode into the fight,
Oriana,
While blissful tears blinded my sight
By star-shine and by moonlight,
Oriana,
I to thee my troth did plight,
Oriana.
She stood upon the castle wall,
Oriana;
She watch’d my crest among them all,
Oriana;
She saw me fight, she heard me call,
When forth there stept a foeman tall,
Oriana,
Atween me and the castle wall,
Oriana.
The bitter arrow went aside,
Oriana:
The false, false arrow went aside,
Oriana;
The damned arrow glanced aside,
And pierced thy heart, my love, my bride,
Oriana!
Thy heart, my life, my love, my bride,
Oriana!
O, narrow, narrow was the space,
Oriana!
Loud, loud rung out the bugle’s brays,
Oriana.
O, deathful stabs were dealt apace,
The battle deepen’d in its place,
Oriana;
But I was down upon my face,
Oriana.
They should have stabb’d me where I lay,
Oriana!
How could I rise and come away,
Oriana?
How could I look upon the day?
They should have stabb’d me where I lay,
Oriana–
They should have trod me into clay,
Oriana.
O breaking heart that will not break,
Oriana!
O pale, pale face so sweet and meek,
Oriana!
Thou smilest, but thou dost not speak,
And then the tears run down my cheek,
Oriana.
What wantest thou? whom dost thou seek,
Oriana?
I cry aloud; none hear my cries,
Oriana.
Thou comest atween me and the skies,
Oriana.
I feel the tears of blood arise
Up from my heart unto my eyes,
Oriana.
Within thy heart my arrow lies,
Oriana.
O cursed hand! O cursed blow!
Oriana!
O happy thou that liest low,
Oriana!
All night the silence seems to flow
Beside me in my utter woe,
Oriana.
A weary, weary way I go,
Oriana!
When Norland winds pipe down the sea,
Oriana,
I walk, I dare not think of thee,
Oriana.
Thou liest beneath the greenwood tree,
I dare not die and come to thee,
Oriana.
I hear the roaring of the sea,
Oriana.
Alfred Tennyson
In Memoriam W. G. Ward
Farewell, whose like on earth I shall not find,
Whose Faith and Work were bells of full accord,
My friend, the most unworldly of mankind,
Most generous of all Ultramontanes, Ward
How subtle at tierce and quart of mind with mind,
How loyal in the following of thy Lord
Alfred Tennyson
Aan jou dit…
Aan jou dit vers, opdat, wanneer mijn naam soms vindt
Op goed geluk zijn weg naar veel latere jaren
En eens ’s avonds een droom in de mensgeest doet varen,
Als een schip aangewaaid op machtige stormwind,
De herinnering aan jou, gelijk de onzeekre sagen,
De lezer zo vermoeit als wien een tredwiel bindt,
En zich met broederlijk mystische keten windt
Aan mijn hooghartig rijm dat haar blijft mededragen;
Vervloekt wezen, aan wie van diepen afgronds schrik
Tot hoogste hemel anders niets beantwoordt dan ik!
-O jij, schim die zich hier een vluchtig spoor slechts baande,
Die lichtvoetig vertrapt, met onbewogen blik,
De stompe stervlingen die je zo bitter waanden,
Beeld met je gitten oog, engel onsterfelijk!
Charles Baudelaire
Vertaling Viktor E. van Vriesland
In droom voor…
In droom voor ’s hemels poort ik trad,
Waar ‘k jou, mijn lief, ontmoette.
Daar vloeide een bron, waar jij bij zat,
Daarin wies je je voeten.
Je wies hun witte blinkegloed
Rustloos, zonder bezinnen;
Steeds weer opnieuw, met vreemde spoed,
Zag ‘k je dit werk beginnen.
Ik vroeg: wat spoel je hier toch af,
Met wangen traanbedropen?
Je zeide: ik heb met jou in ’t stof,
Zo diep in ’t stof gelopen.
Conrad Ferdinand Meyer
Vertaling Viktor E. van Vriesland
De tuin van Proserpina
Hier, waar de wereld traag en
Alle onrust is teniet
Als uitgewoede vlagen
Waar droom in droom verschiet,
Zie ik ’t gewas gedijen
Voor ’t plukken en het snijen,
Voor maai- en oogstgetijen, –
Een slaapzwaar stroomgebied.
Moe ben ‘k van trane’ en lachen
En van wie lacht en schreit,
Van wat, wie zaait, kan wachten
In de komende oogsttijd;
Moe ben ‘k van ure’ en dagen,
Bloeme’ op wind weggedragen,
Dromen, krachten en vragen,
En al wat ’t waken lijdt.
Leve’ en dood zijn hier buren
En, buiten menslijk zicht,
Golfgrauw en winden sturen
Zwak schip en geesten licht;
Zij drijven los – vanwaar? – en
Geen weet waarheen ze varen:
Ons komt zo’n wind niet waren
Noch groeit zo iets in ’t licht.
Geen veen of kreupelbossen.
Heide noch wingerd bloost,
Slechts kale maanzaadknoppen:
Haar groene druivenooft;
Biesstengels, bleek ontloken,
Van bloem noch blad doorbroken
Dan waaruit zij zal stoken
Voor doden wijn des doods.
Bleek, zonder tal of namen
Op akkers zonder vrucht,
Wiegen ze in sluimring samen
Nachtlang. Dan klaart de lucht:
En als vertraagd, te laat en
In hemel en hel verlaten,
Door neevlen losgelaten
Daagraad uit duister vlucht.
Wie sterk was als de leeuwen
Woont ook eens bij de doôn.
Hem wekt geen englenhemel,
Hij krijgt geen hel tot woon.
Wie schoon was als de dagen
Ziet eens zijn schoon vervagen;
Kwam hem ook liefde schragen,
Bij ’t einde is zij gevloôn.
Bleek, achter hal en wanden,
Met loof gekroond, staat zij
Wier koude onsterflijke handen
Al ’t sterflijke verbei’n.
Liefde vreest haar te groeten
Wier lome mond is zoeter
Voor wie haar kome’ ontmoeten
Uit vele lande’ en tij’n.
Al wie ooit werd geboren
Wacht ze, haar moeder de aard’,
’t Leven van most en koren
Vergeten. Lente en zaad
En zwaluw glippen heimlijk
Achter haar aan, waar pijnlijk
’t Zomerlied onwaarschijnlijk
Lijkt en de bloem versmaad;
Waar liefd’, nu dor en zwaar, en
Vermoeid van wiek en oud,
Heen wijkt, en dode jaren
En al wat rampspoed bouwt,
Verzaakter dagen dode
Dromen, door sneeuw bevrozen
Knoppen, verwaaide rode
Blaadren uit voorjaarswoud.
Geen smart van ’t grootste derven,
Geen vreugd staat voor ons vast;
’t Heden zal morgen sterven:
Tijd stopt op niemands last;
En liefde, zwak en wreed, en
Met mond die ’t half maar leed, en
Ogen die reeds vergeten,
Zucht: liefde is kort slechts gast.
Van te veel hang naar ’t leven,
Van hoop en vrees bevrijd,
Danken we in korte bede,
Wat ook gij goden zijt,
Dat levens niet steeds voortgaan,
Dat doden nimmer opstaan,
Dat zelfs de traagste stroom aan
’t Eind veilig zeewaarts glijdt.
Dan zal geen ster ontwaken,
Noch zon met gloed bevracht;
Gerucht als golven maken
Noch klank of beeldenpracht;
Winters noch lentlijk lover,
Noch iets van dag of tover; –
Slechts de eeuwge slaap is over
In een eeuwige nacht
Algernon Charles Swinburne
Vertaling Victor E. van Vriesland
Grafschrift van Hippias van Thera, zoon van Lakoon
Verheugt u, die dit leest. Dees heilige aard’ dekt licht
Een zuivre jongling, reeds met twintig jaar verscheiden.
Zie op zijn grafzuil twee maal Eroos opgericht:
De een geeft, de ander ontneemt de stervlingen het licht,
Maar beiden zijn ze schoon, en zij glimlachen beiden.
Anatole France
Vertaling Victor E. van Vriesland
Requiem
Onder het wijde sterrenmeer
Delf mijn graf en leg mij neer.
Ik leefde en stierf naar mijn begeer,
Naar dit eind heb ik gesmacht;
Geef mij dit vers op mijn grafzerk mee:
Hier ligt hij waar hij wilde in vree;
Thuis is de zeeman, thuis van zee,
En de jager thuis van de jacht.
Robert Louis Stevenson:
Vertaling Victor E. van Vriesland
Al waar ‘k…
Al waar ‘k op wachtte, als toevlucht voor mijn ziel,
Al wat ik niet kreeg, al wat mij ontviel –
Er is één woord waarin ik ’t nederleg;
Ik mag ’t niet spreken: geen, wie ik het zeg.
‘k Vel eenzaam vonnis en ik werp het weg.
Ik ruk ’t mijn borst uit waar ’t geklonken had,
‘k Laat leed en lust, gelijk een dorrend blad
Wegwaaien waar de wind het henen droeg
Over de wereld die naar mij niet vroeg.
Dan wil ik slapen, want het is genoeg.
Hermann Sudermann
Vertaling Victor E. van Vriesland
Ballade van haat
Kort leven wens ‘k de man die ‘k haat!
(Voor hem geen doodshemd, kist of rouw),
Wacht en zie en wacht hoe ’t gaat,
Eens boet hij alles, groot en klein,
Nu of later, vroeg of laat,
(Staal of lood of henneptouw,
Zijn ziel zal voor de duivel zijn!)
Zwart is de weg in de nacht zo laat,
(Voor hem geen doodshemd, kist of rouw),
Maar een duidelijk doel is het maanbleek gelaat,
Eén strik voor een mol of een man die viel,
En een man is dood als hij stinken gaat.
(Staal of lood of henneptouw,
Naar de duivel met zijn ziel!)
Hij krijgt geen gezangen, hij krijgt geen kist.
(Voor hem geen doodshemd, kist of rouw),
Geen doodsklok luidt hem uit ten lest,
Voor een man het graf, voor een beest de vaalt,
Stof tot stof, en mest tot mest!
(Staal of lood of henneptouw,
En zijn ziel de duivel haalt!)
Alfred Douglas
Vertaling Victor E. van Vriesland
L’honneur de souffrir X
Geen bed, geen kamer, geen verblijf
Vermindren ooit mijn angst en rouw
Dat jij stierf en ik leven blijf.
- In de aarde, zwart en koud en nauw,
Daar heb ik een afspraak met jou!
Anna de Noailles
Vertaling Victor E. van Vriesland
L’honneur de souffrir CVII
De sneeuw blijft gelijkmatig komen
Vannacht, en smelt en valt zo wijd.
In deze vriesschemer moet ‘k dromen
Van je dieper bevrorenheid.
Ik droom, o warmte mij verloren,
Van je koude die zich ontbond.
Geen andre droom kan ‘k meer behoren
Dan nog alleen van uit de grond.
En ‘k lijk luchtig en licht degenen
Voor wie ik hier mijn liedren zing,
Ik die, nu ‘k niet met je ging henen,
Voor altijd ben een vreemdeling.
Anna de Noailles
Vertaling Victor E. van Vriesland
De soldaat
Als ‘k sterven zou, denk enkel dit van mij:
Dat ergens is een hoekje in een vreemd land,
Dat eeuwig England blijft: daar is beland
In edele aarde een eedler stof dan zij;
Een stof die England vorm en ziel zou lenen,
Zijn bloemen lief deed hebben, langs zijn grassen
Deed zwerven, aadmend Englands lucht, gewassen
Door ’t beekje thuis, door zon van thuis beschenen.
Denk dat dit hart, gaat alle nood wegglijden,
Als eindlijk deel van de oneindige geest
Ergens teruggeeft Englands klankgewemel,
Gedachten, dromen als zijn dagen blijde,
Gelach met makkers saam, vriendschap geweest
Vredig in harten onder Englands hemel.
Rupert Brooke
Vertaling Victor E. van Vriesland
The Burial of Love
His eyes in eclipse,
Pale-cold his lips,
The light of his hopes unfed,
Mute his tongue,
His bow unstrung
With the tears he hath shed,
Backward drooping his graceful head,
Love is dead:
His last arrow is sped;
He hath not another dart;
Go–carry him to his dark deathbed;
Bury him in the cold, cold heart–
Love is dead.
O truest love! art thou forlorn,
And unrevenged? thy pleasant wiles
Forgotten, and thine innocent joy?
Shall hollow-hearted apathy,
The cruellest form of perfect scorn,
With languor of most hateful smiles,
For ever write,
In the withered light
Of the tearless eye,
And epitaph that all may spy?
No! sooner she herself shall die.
For her the showers shall not fall,
Nor the round sun shine that shineth to all;
Her light shall into darkness change;
For her the green grass shall not spring,
Nor the rivers flow, nor the sweet birds sing,
Till Love have his full revenge.
Alfred Tennyson
The Tears Of Heaven
Heaven weeps above the earth all night till morn,
In darkness weeps as all ashamed to weep,
Because the earth hath made her state forlorn
With self-wrought evil of unnumbered years,
And doth the fruit of her dishonor reap.
And all the day heaven gathers back her tears
Into her own blue eyes so clear and deep,
And showering down the glory of lightsome day,
Smiles on the earth’s worn brow to win her if she may.
Alfred Tennyson
MARIANA
‘Mariana in the moated grange.’
Measure for Measure.
With blackest moss the flower-plots
Were thickly crusted, one and all:
The rusted nails fell from the knots
That held the pear to the gable-wall.
The broken sheds look’d sad and strange:
Unlifted was the clinking latch;
Weeded and worn the ancient thatch
Upon the lonely moated grange.
She only said, ‘My life is dreary,
He cometh not,’ she said;
She said, ‘I am aweary, aweary,
I would that I were dead!’
Her tears fell with the dews at even;
Her tears fell ere the dews were dried;
She could not look on the sweet heaven,
Either at morn or eventide.
After the flitting of the bats,
When thickest dark did trance the sky,
She drew her casement-curtain by,
And glanced athwart the glooming flats.
She only said, ‘The night is dreary,
He cometh not,’ she said;
She said, ‘I am aweary, aweary,
I would that I were dead!’
Upon the middle of the night,
Waking she heard the night-fowl crow:
The cock sung out an hour ere light:
From the dark fen the oxen’s low
Came to her: without hope of change,
In sleep she seem’d to walk forlorn,
Till cold winds woke the gray-eyed morn
About the lonely moated grange.
She only said, ‘The day is dreary,
He cometh not,’ she said;
She said, ‘I am aweary, aweary,
I would that I were dead!’
About a stone-cast from the wall
A sluice with blacken’d waters slept,
And o’er it many, round and small,
The cluster’d marish-mosses crept.
Hard by a poplar shook alway,
All silver-green with gnarled bark:
For leagues no other tree did mark
The level waste, the rounding gray.
She only said, ‘My life is dreary,
He cometh not,’ she said;
She said, ‘I am aweary, aweary,
I would that I were dead!’
And ever when the moon was low,
And the shrill winds were up and away,
In the white curtain, to and fro,
She saw the gusty shadow sway.
But when the moon was very low,
And wild winds bound within their cell,
The shadow of the poplar fell
Upon her bed, across her brow.
She only said, ‘The night is dreary,
He cometh not,’ she said;
She said, ‘I am aweary, aweary,
I would that I were dead!’
All day within the dreamy house,
The doors upon their hinges creak’d;
The blue fly sung in the pane; the mouse
Behind the mouldering wainscot shriek’d,
Or from the crevice peer’d about.
Old faces glimmer’d thro’ the doors,
Old footsteps trod the upper floors,
Old voices called her from without.
She only said, ‘My life is dreary,
He cometh not,’ she said;
She said, ‘I am aweary, aweary,
I would that I were dead!’
The sparrow’s chirrup on the roof,
The slow clock ticking, and the sound
Which to the wooing wind aloof
The poplar made, did all confound
Her sense; but most she loathed the hour
When the thick-moted sunbeam lay
Athwart the chambers, and the day
Was sloping toward his western bower.
Then, said she, ‘I am very dreary,
He will not come,’ she said;
She wept, ‘I am aweary, aweary,
Oh God, that I were dead!’
Alfred Tennyson
Love and Death
What time the mighty moon was gathering light
Love paced the thymy plots of Paradise,
And all about him roll’d his lustrous eyes;
When, turning round a cassia, full in view,
Death, walking all alone beneath a yew,
And talking to himself, first met his sight.
‘You must begone,’ said Death, ‘these walks are mine.’
Love wept and spread his sheeny vans for flight;
Yet ere he parted said, ‘This hour is thine:
Thou art the shadow of life, and as the tree
Stands in the sun and shadows all beneath,
So in the light of great eternity
Life eminent creates the shade of death.
The shadow passeth when the tree shall fall,
But I shall reign for ever over all.’
Alfred Tennyson
Love
I.
Thou, from the first, unborn, undying Love,
Albeit we gaze not on thy glories near,
Before the face of God didst breathe and move,
Though night and pain and rain and death reign here.
Thou foldest, like a golden atmosphere,
The very throne of the eternal God;
Passing through thee the edicts of his fear
Are mellowed into music, borne abroad
By the loud winds, though they uprend the sea,
Even from its central deeps: thine empery
Is over all; thou wilt not brook eclipse;
Thou goest and returnest to His leeps
Like lightning: thou dost ever brood above
The silence of all hearts, unutterable Love.
II.
To know thee is all wisdom, and old age
Is but to know thee: dimly we behold thee
Athwart the veils of evils which infold thee.
We beat upon our aching hearts in rage;
We cry for thee; we deem the world thy tomb.
As dwellers in lone planets look upon
The mighty disk of their majestic sun,
Hollowed in awful chasms of wheeling gloom,
Making their day dim, so we gaze on thee.
Come, thou of many crowns, white-robéd Love,
Oh! rend the veil in twain: all men adore thee;
Heaven crieth after thee; earth waiteth for thee;
Breathe on thy wingéd throne, and it shall move
In music and in light o’er land and sea.
III.
And now–methinks I gaze upon thee now,
As on a serpent in his agonies
Awe-stricken Indians; what time laid low
And crushing the thick fragrant reeds he lies,
When the new year warm-breathéd on the Earth,
Waiting to light him with her purple skies,
Calls to him by the fountain to uprise.
Already with the pangs of a new birth
Strain the hot spheres of his convulséd eyes,
And in his writhings awful hues begin
To wander down his sable-sheeny sides,
Like light on troubled waters: from within
Anon he rusheth forth with merry din,
And in him light and joy and strength abides;
And from his brows a crown of living light
Looks through the thick-stemmed woods by day and night.
Alfred Tennyson
XXIV
Al borde de un sepulcro florecido
transcurren dos marías llorando,
llorando a mares.
El ñandú desplumado del recuerdo
alarga su postrera pluma,
y con ella la mano negativa de Pedro
graba en un domingo de ramos
resonancias de exequias y de piedras.
Del borde de un sepulcro removido
se alejan dos marías cantando.
Lunes.
César Vallejo
XIV
Aan de rand van een graf vol bloemen
gaan twee marias voorbij, ze wenen,
wenen overvloedig.
De gepluimde nandoe van de herinnering
schuift zijn laatste veer uit,
en daarmee grift de negatieve hand van Petrus
echo’s van begrafenissen en van stenen
in een palmzondag.
Van de rand van een opengebroken graf
verwijderen zich twee marias, ze zingen.
Maandag.
Vertaling Bart Vonck
XXIV
Am Rande eines blühenden Grabmals
gehen zwei Marias weinend vorüber,
Meere weinend
Der gerupfte Nandú-Vogel der Erinnerung
streckt seine letzte Feder,
und mit ihr ritzt Petrus negative Hand
an einem Palmsonntag
Nachklänge von Leichenbegängnissen und Steinen.
Vom Rand eines fortgeräumten Grabmals
entfernen sich zwei Marias singend.
Montag.
César Vallejo
Vertaling Curt Meyer-Clason
NOTHING WILL DIE
When will the stream be aweary of flowing
Under my eye?
When will the wind be aweary of blowing
Over the sky?
When will the clouds be aweary of fleeting?
When will the heart be aweary of beating?
And nature die?
Never, O, never, nothing will die;
The stream flows,
The wind blows,
The cloud fleets,
The heart beats,
Nothing will die.
Nothing will die;
All things will change
Thro’ eternity.
’Tis the world’s winter;
Autumn and summer
Are gone long ago;
Earth is dry to the centre,
But spring, a new comer,
A spring rich and strange,
Shall make the winds blow
Round and round,
Thro’ and thro’,
Here and there,
Till the air
And the ground
Shall be fill’d with life anew.
The world was never made;
It will change, but it will not fade.
So let the wind range;
For even and morn
Ever will be
Thro’ eternity.
Nothing was born;
Nothing will die;
All things will change.
Alfred Tennyson
Invocatie
Vannacht regent je naam van al de sterren af.
Dwars door mijn bloed suizelt het goud van je gedenken,
En vindt, gekeerd in ’t siddrend zelf, zijn doodstil graf.
Ik voel je handen mij als blauwe vlammen wenken;
Zo wenkt mijn ziel de ziel die zij zich zelve gaf:
De glorie van elk zijn wil zich in niet-zijn drenken
En iedre wil neemt, willende, zijn koele straf:
De stilte zich van witte willoosheid te schenken. –
Vannacht regent je naam van al de sterren af.
Viktor E. van Vriesland
De verborgen verlatenheid
I
De tijd wordt rijp; de wereld breekt, en bloed
Bloeit uit haar wonden naar het zonlicht open.
Wrangste vertwijfeling en machtigst hopen
Vallen tot pulver in de starre gloed.
II
Dit zijn de steile gure duizeldiepe wachten
Van eenzaamheids verloren fonkeling.
Het hart klopt fel en bang en ongelijk
En priemt het warme bloed de leden door,
Het taaie sterke leven, dat zich nog verzet
Tegen de dood, in ongelijke strijd,
Een korte tijd.
III
Angst is het weten van het bloed, het leven,
De vlam die dood gaat naar de zwarte nacht
In ons en buiten ons. Angst is de kracht
Die leven is en onverwoestbaar streven
Naar eenzaamheid en van daar naar de dood.
IV
De zeernis van het schrijnend morgenlicht
Wringt door mijn ogen heen mijn leven binnen,
Het zelfzaam donker onbewegelijk
Leven achter mijn ogen waar God woont,
Slapend, een korte tijd. Het zere licht
Zal Gods slaap kwellen tot de dood hem brengt
Droomloze rust voor goed.
V
O een daad alleen om de daad,
O eindlijk een dag om de dag.
VI
Weer zijn mijn dromen drachtig van gezichten
Van schoner dreven en een beter leven.
VII
De wereld tussen nacht en wind
Is wijd geworden als lang geleden;
Vreemd dat nu alles is weggegleden
Om dit donker hart waar de nacht begint.
Waar vindt nu het hart nog een licht en een huis?
Weg en voorgoed verloren
De laatste stee, en de bomen horen
Alleen hun eigen eenlijk geruis…
En de lamp en het boek voor het open raam
Worden vreemd en ver –
En de nacht is zwart van wind en een ster
Flakkert eenzaam.
En een stem komt
Van achter de wereld,
Die klinkt als de zee
Zingt.
O mijn laatste weten
Is vergeten.
En voor nu en altijd
Geeft het heftige hart aan de nacht zich.
VIII
Maar de nacht als een vlam aan mijn zij
Breekt, zoals golven breken
Kapot,
En, een apokaluptisch teken,
Breekt hij neer en verrot.
Wijd
En alleen is de wereld, is God
Naar wie ik nu op groei tot
Deze glanzende eenzaamheid,
Onze oneindige eenzaamheid…
IX
Tot de tijd dat God en een mens
Samengroeien tot één
Levend lijf; en de tijd
Stilstaat, voorgoed bereid.
Victor E. van Vriesland
Absinth
Een doffe drang naar de eeuwigheid.
En waar de nachten gesluierd staan
In onbewegelijke slaap,
Verzonkenheid die geen grenzen kent
En buiten duur en buiten plaats…
Tot zwakke rimpeling de tijd
Weer doet ontstaan.
Maar nog en nog en altijd door
Zuigt hem het leven uit de dood,
Het leven dat nog niemand kent
Uit dood allang gewend.
Victor E. van Vriesland
Resumerend
Een lief gezicht. – Wat maakt mij zo vermoeid?
O die daar staat, en gaat aan poorten kloppen –
Keer maar naar uw nederig dorp terug,
En rust, en zie de grasjes aan uw voet,
In lentezon of flonkerende zwijging
Van maan in voornacht, groeien en tevree
Sterven. En zoek geen nieuwe grote poorten
Meer om uw vuisten op stuk te rameien;
Vrienden: mijn oren zijn er moede van.
Een lief gezicht is zuiverder dan al
Wat luide roept. Wees rustig, en ga dood
Hartelijk en tevreden in het gras
Van een klein tuintje, op een voorjaarsmorgen.
Victor E. van Vriesland
Ontvreemde dag
Hoe kwam hierheen verzeild
Uit nacht van stilte en niet
Leven van nu en hier?
Pijn van gekwelde dier?
Onrust van lach en verdriet?
Als fijne rook verijlt
En bloesem verwaait op wind,
Verbleekt en vertrilt en vergaat
Wat dagelijks weten laat
Over van wonder en kind.
Alleen en enig verwijlt
Besef van verdwaald te zijn:
Achter het denken om
Treuzelt het bang en stom,
Dof en hardnekkig en klein.
Van waar deze felle jacht,
Vreemd aan de rust die blijft
Rondom het wilde lot?
Hoe kwam verdwaalde God
Tot ons leven ingelijfd?
Dit heeft het wel gebracht:
Oud vermoeden groeit en pal
Staat zekerheid dieper dan dood.
Wat stuwt dan nog dwaas dit groot
Dwars damp-blauw water zijn val?
Onwezenlijk onverwacht
Afgestort van zijn bron
Ontkernd viel Zijn als een vraag,
Zwevend, wenkend: dat vandaag
Is een vonk tussen zon en zon;
Is een afglimp voorgoed voorbij
Van toekomst; hij keert niet weer;
Nooit zelf, nooit wezend, nooit ik,
Nooit eigenlijk…; ogenblik
Van onder tijds wimper neer.
Tijd! weef er uw web met zij –
Het is toch maar een vod van rag…
Toen donker oerlicht uiteen
Brak tot seizoen en geween
Kwam hier en nu deze dag.
Victor E. van Vriesland
Portret
Gesperd het licht der ogen waar verdroefd
Het zielement in siddert, dat behoeft
Gemeenzaamheids gewin: een eindelijk
Begin.
Hoe leeft ze? Als uit verstolen schuilhoek spiedend,
Roerloos eerst, of haar niemand komt benaadren,
Dralend, in afweer en verlangen beide;
En dan, snel hert, edel op linkse pootjes, vliedend.
Wat doet haar lijden?
O schaamte, schaamte om ’t alleen eigene.
Trillend gespannen is haar tegenweren
Van aanraken der binnenste donkere
Geborgene beslotenheden, flonkerende.
En tederheid zou wel bezeren
Haar binnenst zwijgen,
Spiegelend stilte. Daar huivert hunkerend door
Het beeld van een ander: hij is reeds teloor
Voordat hij gekomen was. Zij wil zelf wel een ander zijn,
Ver weg van zichzelf,
Ver.
Is dit haar leven? Is dit haar lijden?
Kan niets haar bevrijden?
Zij slaapt. Zij slaapwandelt naar
Zichzelf overgegeven
Of het andere zal komen.
Zij slaapwandelt van de dood te dromen.
Bewegend op hoge benen, met lange armen,
Recht en soepel en sterk en onbeholpen
Draagt ze haar romp gelijk een slanke jongen,
Maar alles is fijner.
Lange magere polsen en enkels dun,
En, hoog aangezet, de kleine borsten als van
Een meisje van vijftien jaar, maar anders.
Twee kleine vogels dicht bijelkander geborgen
Samen op één tak wiegend. En angstig, angstig.
Om het bleke gezicht
Hangen de haren glansloos,
Vaal en zonder licht;
Geurend naar een zwaarmoedige herinnering, zo welbekend.
Ogen rusteloos, ze knipperen als gekwetst
En van daglicht gedeerd. Ogen ijl betogen,
Duldzaam en hulpeloos. Ogen naar binnen gebroken,
Oud porselein.
Haar gezicht verstrakt soms, dan lijken scheef gesneden
Als bij mongools ver en wreed ras de ogen
Omlaaggetrokken aan de hoek. En zwaar
Neerhangend rusten de oogleden erop.
Haar mond bleekrood is warm en week; hij beeft onzeker
En spreekt maar schaarse woorden, tastend en klein. Haar mond
Is warm bleekrood.
Hoog rechtop draagt zij het hoofd.
Hoog en blank is het voorhoofd. Twee groefjes
Van leed, nauw zichtbaar, als met fijne naaldjes erin gekrast.
De neus is smal en aan de vleugels iets breder.
Zij glimlacht zelden. Uit een versloten gebied
Breekt haar glimlach open. Haar glimlach maakt het bloed
Donker en kloppend.
Hoe al te bewust van ontoereikendheid
-Die niet gelooft wat zij wilde geloven –
Verzwakt van treurnis beven van mond naar kin
Tot trillen gerede vaak zij- en neerwaartse trekken.
Dikwijls jaagt een wild gloeiende brand het gezicht in,
De stof der wangen lijkt dan bros en giftig
Als het dik snottig bloemvlees van hyacinten
Of van begonia’s.
Leven stroef geremd in zijn gang,
Schromend,
Dromend.
O droom die roodgrijs naar binnen
-Een donkere plant daarbinnen –
Opzuigt haar ongeweten aandacht:
Niemand kent haar naam noch gedaante.
In het duister groeit zij,
Nimmer bloeit zij.
O dit uiterst verloren en verlaten
En al van tevoren ontgoocheld wachten.
Wachten waarop? Op leven vóór de dood.
O dit alleen tenietgaan, bitter en klachtloos…
-Laat ik uw kreet, laat ik uw tranen geweest zijn,
De stem van uw zwijgen. U groeten, u groeten mijn tranen.
Ziel! – Eenzaam eiland
Klein aan de rand
Van leven.
Niet te bereiken.
Uw wenkende wijken-
de verte.
Victor E. van Vriesland
De overtocht
Stormwolken schuiven naar een geheim.
Bruisend stroomt het leven naar de dood,
Barstend,
Stroomt groot teloor, en al wat vast en
Stellig nog is stroomt mede groot
Teloor naar stroomloos opgeheven zijn.
Waar was het jagend licht grenslozer uitgestort
Dan nu? wanneer feller dan hier? Bomen nijgen mij toe
Waar ik
Schrijd langs hen, overgaand in een vervaarlijk
Uitwijken naar doodvreemd en bloed-
eigen gebied: vloerloze hal, van stolpig huiflicht fort.
Hier rust het middelpunt van wat ik was,
Maar ondoorzichtig als een nevelsluier,
Vochtig
Te ademen; en niet te horen noch te
Zien. Ik weet dat in die ronde ruimte
Eind en begin voorgoed tezamenvalt.
Wij zijn maar enkelen die tot hier geraken;-
Zelfs van ons zelf is veel achtergebleven.
Ontgrensd
Vlieten wij restloos samen tot een kern
Van weerkeer. Heel die achterwereld brekend
Worden wij alles wat wij altijd waren.
Victor E. van Vriesland
Zesde samenspraak
Laat mij slapen deze nacht, o vrouw,
Aan uw levend lijf bij u in bed:
Eenzaamheid en angst en rouw
Hebben hun ijskoude klauw
In mijn krimpend hart gezet.
Laat mij één nacht veilig bij u rusten,
Ik ben moede, vrouw, en vrees de dood.
Neen, gij zult mijn teder lijf niet schenden
Met uw schaamteloze lusten;
Zoek een andre bedgenoot.
‘k Zal mij dan tot Neeltje Goedbloed wenden:
Mijne strelingen bekoren haar…
Neen, o neen, dat nimmer! kom dan maar .
Victor E. van Vriesland
Epitaaf
Uitgeheven
Boven sterflijke
Transen,
Boven verderflijke
Kansen;
Blind gegeven
Naar doods open geheimenis
Waar alle hopen ten
Einde is.
Hem heeft leven
Wel gebroken uitzonderlijk
Maar sterven verhoogd verwonderlijk.
Victor E. van Vriesland
Het twee-enig einde
De wereld die ik, maar een hartklop lang,
Beeld van mijn wezen maakte en maatgezang
Van mijn ademen, zal met mij verzinken,
Wankel als ik, ongeloofwaardig blinken
Van tijdelijke zon. Nu komt de nacht
En wordt haar schijn ten snelle dood gebracht.
Vaarwel, leeg spinsel dat mij eens omhing:
Wij sterven samen, uit de schemering
Zal van ons beiden geen andere dag
Meer opkomen. Reeds seint de zwarte vlag
Des nachts dat alles er niet is geweest.
Stemloos gekeeld als een gebonden beest
Val ik, en jij, mijn wereld, valt met mij.
Wij waren één; één Niets neemt nu ons bei.
Victor E. van Vriesland
Uitgeleide
Ik denk aan jou.
Waar bleef mijn weerstand? argeloos gevoegd
Binnen de grenzen, nauw
Van een verminderd ondervinden.
Uit het gesproken woord keer weer!
Beklemmend in de
Steedlijke vroegt’
Luid schennend schalt door ochtendlijk verkeer
Wat niet meer fluistren kan met een geheim verweer:
Glanzende en wonderlijke en nauw verstane
Prevelen van weleer.
Eens gingen toch mijn wegen
Door deze zelfde stad (en ik was jong)
Je wachten tegen
In eendre banen.
Maar tot dit laat cortège werd ik thans genood
Dat mij kwam halen:
Van ’s morgens dwalen
Totdat fel dansrumoer deze angst wegzong
In de taverne waar de nacht
Me eenlijk te vinden placht –
En jij bent dood.
Victor E. van Vriesland
Hypothese
Voor wie doodgaan ten volle kon beseffen
Ware alleenzijn wat dan het diepste dreigt.
Terwijl nog ’t lijf reutelend naar adem hijgt
Komt eenzaamheid ondenkbaar ’t denken treffen.
De liefste, naaste, zal troostend opheffen
Ons weerloos hoofd, ze wist het zweet en nijgt
Vergeefse goedheid naar ’t klam bed – toch zwijgt
Al-om verlatenheid bleekzwart en effen:
Zwijgender dan te kennen voor ons vragen,
Groter dan enig mensehart kan dragen,
Verslindend, hardnekkig en onweerstaanbaar.
In ’t laatste rochelen, niet meer verstaanbaar,
Smoort geen wanhoop om ’s levens eeuwig heen zijn,
Maar angst, angst, angst om ’t mateloos alleenzijn.
Victor E. van Vriesland
Dit kind
Dit kind stierf toen het jong was: zeven jaar.
Het was zo vol vertrouwen in het leven
Dat het zijn doodgaan niet begrepen heeft.
Het was vertrouwd met zich en met de dieren;
De mensen onverschillig niet maar vreemd.
Toen het op zijn klein bed gestorven lag
Waren zijn wangen bruin nog van de zon.
Victor E. van Vriesland
betekenisgeving & levenshorizon 