Nadat Mirjam/Maria, de moeder van Jeshua/Jezus bij Elischeva/Elisabeth op bezoek is gekomen en zoals de Schrift zegt in Lucas 1,41-45:
41 Toen Elisabet de groet van Maria hoorde, sprong het kind op in haar schoot; ze werd vervuld van de heilige Geest 42 en riep luid: ‘De meest gezegende ben je van alle vrouwen, en gezegend is de vrucht van je schoot! 43 Wie ben ik dat de moeder van mijn Heer naar mij toe komt? 44 Toen ik je groet hoorde, sprong het kind van vreugde op in mijn schoot. 45 Gelukkig is zij die geloofd heeft dat de woorden van de Heer in vervulling zullen gaan.’
Nu zingt Mirjam/Maria het uit – een tekst die bekend is geworden onder de Latijnse naam Magnificat – (een vertaling van Hieronymus in het Latijn in de Vulgaat rond 400 n.Chr.). Het is een lofzang op God en zijn handelen en een danklied voor datgene wat God heeft gedaan voor zijn dienares. Wat onmogelijk leek wordt waar, Elischeva/Elisabeth is op hoge leeftijd zwanger en Mirjam/Maria ook zonder dat er bij haar geslachtsgemeenschap heeft plaatsgevonden. De woorden van de Heer gaan in vervulling voor hen die geloven, die durven vertrouwen. Die durven te blijven vertrouwen. Dat is ook de teneur van het lied, de lofzang van Maria.
Het lied luidt zo: Lucas 1,46-55 (NBV 21)
46 Maria zei:
‘Mijn ziel prijst en looft de Heer,
47 mijn hart juicht om God, mijn redder:
48 Hij heeft oog gehad voor mij, zijn minste dienares.
Alle geslachten zullen mij voortaan gelukkig prijzen,
49 ja, grote dingen heeft de Machtige voor mij gedaan,
heilig is zijn naam.
50 Barmhartig is Hij, van geslacht op geslacht,
voor al wie Hem vereert.
51 Hij toont zijn macht en de kracht van zijn arm
en drijft uiteen wie zich verheven wanen,
52 heersers stoot Hij van hun troon
en wie gering is geeft Hij aanzien.
53 Wie honger heeft overlaadt Hij met gaven,
maar rijken stuurt Hij weg met lege handen.
54-55 Hij trekt zich het lot aan van Israël, zijn dienaar,
zoals Hij aan onze voorouders heeft beloofd:
Hij herinnert zich zijn barmhartigheid
jegens Abraham en zijn nageslacht, tot in eeuwigheid.’
Gisteren legde de president van de VS met twee bijbels die hij niet aanraakte de eed op de grondwet af. Zijn vrouw die de bijbels vasthield stond er bij als een zoutpilaar.
Vooraf werd er gebeden: een katholieke (oerconservatieve) bisschop en een dominee. Ook daarna (na de eed) kwam nog een rabbijn, een katholiek priester en een evangelische pastor aan het woord. Deze laatste bezwoer hemel en aarde en maakte er een hele show van. Ogen dicht, ogen open, naar de hemel kijken, armen breed, zwaaiend. Wat een circus.
De katholieke bisschop las een pamflet voor: dat noemde hij een gebed. De dominee probeerde al wat meer te bidden in de trant van een gebed. Ondertussen stond het publiek, de meesten met hun ogen dicht, kijkend naar de grond, devoot te luisteren. Alleen de jongste zoon van de president bleef rondkijken. Evenals de technocraten en de bazen van de grote mediabedrijven en andere ondernemingen die de wereld beheersen. Zij die hun invloed hebben gekocht met heel veel dollars door de verkiezingskas te spekken. Zij zijn de nieuwe heersers, uitgenodigd op dit feestje van een wraakzuchtig en bekrompen heerser die nu alle wijsheid die hem werd toegewenst in de gebeden schromelijk tekort komt. Haat vernietigt de ziel en leidt tot de ondergang, ook al speel je president.
Bidden zal niet helpen, hoeveel geestelijke voorgangers er ook worden ingezet, hoeveel woorden er ook worden verspild aan deze man en zijn kliek van steenrijken en volgelingen die denken er allemaal beter van te worden.
God, Amerika, Freedom stond op een grote vlag voor het Capitool. Laat dat eerste maar weg als het einddoel van je handelen rijkdom is. En dat laatste ‘vrijheid’, die is enkel bestemd voor de uitbuiters, de onderdrukkers, de profiteurs van deze nieuwe trend in de Amerikaanse politiek: de rijken rijker, de armen kunnen verrekken. Zelfverrijking is het doel onder het mom van Make Amerika Great again…kleptocraten hebben de macht gegrepen en denken dat het een God-gegeven recht is.
Ze hebben hun bijbel niet goed gelezen. En als ze hem al lezen trekken ze er de verkeerde conclusies uit. Deze vorm van christendom blijft walgelijk omdat het recht op een goed leven voor iedereen, inclusief de vreemdeling, de immigrant, de vluchteling, met voeten wordt getreden. Massadeportaties gaan beginnen…het is een kopie van Nazi-Duitsland die veel rechtse politici in de wereld zal inspireren. Ik hoor ze al juichen. Het enige verschil met de Nazi-baas van toen was gisteren dat deze president (die er voor allen zou moeten zijn) niet schreeuwde als een idioot en geen snor droeg. Maar zijn daden zijn niet anders. De context verschilt, logisch want we leven in een andere tijd, maar het gedachtengoed is hetzelfde en het racisme in dit handelen niet anders.
Is er hoop voor de Amerikanen nu ze zo massaal deze bedrieger, deze door God gezonden verlosser, hebben gekozen? Dat dachten ze in 1933 ook. Alsof God zich bezig zou houden met een mens, een land, een natie? Waarom dan niet met al die andere doden die afgeslacht worden in oorlogen en in onmenselijk geweld. Geen God die er naar kraait…
Allemaal antropomorfismen – het toepassen van menselijke handelen en wensdenken op God. Wat een hybris om te denken dat God jou heeft uitgekozen terwijl je denken en je handelen rechtstreeks geïnspireerd is door de grote tegenstrever, de satan die elk mens wil verleiden met macht, aanzien en rijkdom. En dat wordt ook voorgehouden aan elke burger: een machtige natie met welvaart voor allen: een gouden tijd.
Toen Mirjam/Maria haar magnificat zong kon ze niet weten hoe het nageslacht over haar zou oordelen. En natuurlijk, het lied is gecomponeerd, veel later, en veel is geleend uit de tekst van Hannah/Hanna, de moeder van Schmuel/Samuel eeuwen daarvoor.
Zo bad zij in 1 Samuel 2,1-10 (NBV21):
en Hanna bad:
‘Nu juicht mijn hart dankzij de HEER,
fier heft mijn hoofd zich op, dankzij de HEER,
mijn mond spreekt vrijmoedig tegen mijn vijanden,
want dankzij uw hulp beleef ik vreugde.
2 Geen is er heilig als de HEER,
er is geen andere god dan U,
geen rots is er als onze God.
3 Gebruik toch geen grote woorden,
blaas niet zo hoog van de toren,
want de HEER is een alwetende God:
door Hem worden onze daden gewogen.4 De boog van de helden is gebroken,
maar wie wankelen weten zich gesterkt.
5 Wie genoeg hadden, verkopen zich voor brood,
maar wie hongeren worden verzadigd.
De onvruchtbare baart zeven zonen,
maar wie veel kinderen heeft, verwelkt.
6 De HEER doet sterven en doet leven,
voert naar het dodenrijk en leidt eruit omhoog.
7 De HEER maakt arm en Hij maakt rijk,
vernedert diep en heft hoog op.
8 Hij verheft uit het stof wie berooid is,
uit het vuil tilt Hij op wie alles ontbeert.
Hij laat hen wonen bij hooggeplaatsten,
Hij houdt een ereplaats voor hen vrij.
Van de HEER zijn de pijlers der aarde
waarop Hij de wereld heeft vastgezet.9 Wie Hem trouw zijn, behoedt Hij op hun pad,
maar de zondaars komen om in het duister.
Ontoereikend is de menselijke kracht:
10 wie het opnemen tegen de HEER worden gebroken,
vanuit de hemel klinkt zijn donder tegen hen.
De HEER spreekt recht over heel de aarde,
Hij geeft macht aan de koning die Hij kiest
en verhoogt het aanzien van zijn gezalfde.’
Iets uitgebreider en langer dan het magnificat. Maar de teneur is hetzelfde. De Heer weegt al onze daden. Gewogen zal er worden, dan helpen geen smoesjes, geen mooie woorden, geen grootspraak. Alles heeft een gevolg, elke daad lokt een volgende uit. We gaan het zien, we zullen het zien…een mens is eindig, zijn leven duurt slechts kort, waarom dan zo hoog van de toren blazen, waarom zoveel geweld en haat prediken, zoveel vreemdelingenhaat en verdeeldheid? Het vuur in de hel zal er alleen maar meer door branden, warmer, heviger, langer…
Hochstapler blijven stapelen totdat ze van hun voetstuk vallen, hoe hoger ze gestegen lijken, hoe harder ze vallen. Geen geestelijk voorganger heeft het aangedurfd kritisch te bidden – profetische woorden te spreken – bijbelcitaten in te zetten als programma en als weg naar een betere wereld. Ze hebben alleen stroop om de mond gesmeerd van de machtigen en denken dat dit gaat helpen…hoewel, ironie en cynisme is niet ver weg en de Buhne moet ook wat want de hele wereld kijkt tenslotte mee…
Ook de teksten uit de bijbel zijn antropomorfismen: mensentaal om te pogen iets te beschrijven wat niet te beschrijven valt…God onttrekt zich aan elke vorm van beschrijving, en daarom is het ook verboden om hem te duiden in de taal door een ‘beeld’ van hem te scheppen…Want wat je schept zegt alles over jou en niets over God, hoogstens je meestal ijdele hoop die je dan projecteert. Maar het blijft heerlijk om hiermee te spelen, om vanuit een kritische bijbellezing mee te gaan in deze poëzie. Want het is poëzie, het onkenbare, onuitspreekbare uitdrukken, zodat deze wonderbaarlijke werkelijkheid dichtbij kan komen. Zodat wonderen de wereld nog niet uit zijn.
Zoals bij Hannah/Hanna en Mirjam/Maria. Hun sprakeloosheid is omgezet in een lied, een gedicht, een lofprijzing…Dat is wat anders dan denken dat het ook zeker is en handelen alsof God aan jouw kant staat ongeacht wat je ook doet en denkt…Als je deze liederen serieus wilt nemen hou je voortaan je grote mond en handel je echt in de geest van Jezus en de profeten…Maar is dat aan het Amerikaanse volk besteed? En aan al die andere aanhangers in de wereld die zich gelovig noemen? Geen woorden allereerst, geen gebeden, maar DADEN graag.
John Hacking
21 januari 2025 de nacht na de uitgeroepen “Liberationday” in de VS
betekenisgeving & levenshorizon 