Vreugde delen

Vreugde delen

Het begrip evangelie betekent goede of blijde boodschap. Een woord van vreugde voor ieder die het wil horen. Het is als verzameling van verhalen ook een van de fundamenten van het christendom geworden. Het leven als christen is erop gebaseerd en de christen als leerling van Jezus laat zich erdoor voeden en leiden. In het evangelie staat opgetekend hoe het leven van Jezus verliep,waar hij voor stond en hoe hij omging met de religieuze overlevering in zijn tijd. Het evangelie behoort tot het oudste materiaal dat geschreven is over Jezus van Nazareth die de Messias wordt genoemd, de Christus (in het Grieks). Vandaar de naam christen en christendom, afgeleid van de Christus, de Messias die een boodschap van verlossing brengt voor de mensen in zijn tijd. Die boodschap werd niet door iedereen goed ontvangen en de tegenstand die Jezus van Nazareth opriep leidde uiteindelijk tot zijn dood aan het kruis. Een straf die toen veel werd toegepast bij opstandelingen tegen het Romeinse regime door de Romeinse bezetter. Maar de christenen geloven, en het is ook deel van het evangelie, dat de dood niet het laatste woord heeft. Op de ochtend van Pasen, als de vrouwen het graf bezoeken waar het lichaam van Jezus is neergelegd treffen zij geen lijk aan maar slechts wat doeken. Een boodschapper, een engel, maakt hen erop attent dat deze Jezus niet meer bij de doden is. Hij leeft. Dit gegeven is het kernelement geworden van het christendom: de opstanding uit de doden. Hoe hij dan is opgestaan en in welke gedaante is punt van discussie gebleven. Hoe letterlijk we deze blijde boodschap moeten nemen eveneens. Maar met de overwinning op de dood door de Messias is de weg vrijgemaakt voor onze overwinning op de dood als leerlingen van Christus. Het boek Hooglied vermeldt het al: liefde sterk als de dood. Deze liefde komt hier aan het licht. De dood krijgt de liefde niet klein. Zoals de dood kan woeden, als een onuitblusbaar vuur, zo kan de liefde werken, niet te stelpen, niet te doven. Dat is een en al optimisme, geloven in de kracht van de liefde. Deze liefde kan bergen verzetten, grenzen verleggen, het onmogelijke waar maken. Wij kennen dat misschien uit voorbeelden uit ons eigen leven, uit verhalen van en over mensen die door liefde voortgestuwd het onmogelijk gedachte bereiken en verwezenlijken. Liefde op deze wijze ingezet voor een doel, voor een medemens, voor een bekende of onbekende kan veel bereiken. Het is een vorm van zingeving, van zin geven aan je leven op de weg van de liefde. Dat is een andere route dan de weg van de planning, de inschatting en de doelbewuste keuzes. Want veel doelen in het leven worden niet bereikt omdat er hindernissen op de weg verschijnen die de acteur alle motivatie ontnemen kunnen. Als je ergens wilt komen en je doet dat planmatig zul je soms geconfronteerd worden met obstakels die te groot schijnen om te overwinnen. Dan kun je bij de pakken gaan neerzitten, het opgeven of een andere strategie bedenken. Maar als deze laatste ook teveel offers vraagt stop je misschien met de hele onderneming. Bij de liefde werkt dat anders. De liefde wordt gemotiveerd door een andere drang: niet het bereiken van een doel, maar het vervullen van het liefdesverlangen. Liefde geeft en geeft. Elke hindernis maakt haar sterker en houdt haar bij krachten. Ware dit niet zo, zou ze geen liefde zijn maar iets anders. Liefde sterk als de dood. Daar is geen kruid tegen gewassen. Liefde groeit en hoe meer ze ingezet wordt hoe groter ze wordt. Ze transformeert zichzelf in meer liefde. Dat proces kun je eigenlijk niet sturen, niet vastleggen en niet plannen. Het valt ook grotendeels buiten ons oordeelsvermogen dat (blind) vaart op de vermogens van onze ratio. Wat in de ogen van de wereld absurd is, is in de ogen van het evangelie de kracht van de liefde, het werk van God. Dat laatste veronderstelt een andere houding. Overgave, durf en vertrouwen wordt gevraagd, niet berekening, geen winstbejag. Daarom is het in wereldlijke kaders ook niet te vatten, dit evangelie, deze blijde boodschap van vreugde en van goedheid. Maar de wereld heeft wel baat bij deze werkzaamheid van de liefde. Ze wordt er beter op. De mensen transformeren door de liefde zichzelf en de ander. Dat is een mooie en zinvolle tijdsbesteding met het oog op de dood. Want waarom ophopen, oppotten van macht en bezit als het laatste doodshemd toch geen zakken heeft?

John Hacking

2 december 2014

Op een geheel eigentijdse en wereldse wijze organiseren wij daarom in 2015 een week waarin geluk en vreugde centraal zullen staan op de campus van de Radboud Universiteit te Nijmegen. Het is een vorm van seculier evangelie, een vorm van blijde boodschap die aansluit bij de talenten van elkeen. Gedeelde vreugde, gedeeld geluk vermeert zichzelf als het ware, net als de liefde.  In deze week zullen kunst, theater, muziek en maaltijden de week kleur geven. Iedereen op de campus is uitgenodigd om zijn of haar steentje bij te dragen. Om te putten uit de eigen voorraad en de eigen mogelijkheden. Prachtig toch, dit evangelie waar je zelfs geen christen voor hoeft te zijn?