4.5 Een God in en van de leegte
[13]
Traductor de la luz,
el ojo traduce también el pensamiento.
En el punto de encuentro
de las dos traducciones
se interrumpe un abismo
y se inaugura otro.
También los abismos se traducen entre sí,
como si fueran ojos todavía más abiertos.
[13]
Het oog, vertaler van het licht,
vertaalt ook de gedachte.
Op het ontmoetingspunt
van de twee vertalingen
wordt een afgrond onderbroken
en begint de volgende.
Ook afgronden vertalen elkaar,
alsof ze nog wijder geopende ogen waren.
Vertaling: Mariolein Sabarte Belacortu
Het Niets leren beschouwen als vorm van genade, zou dat kunnen? George Pattison schrijft:
“And so … a question: is there nothing in nothingness but the actus purus of subjective self-projection, the groundless positing by the self of itself as its own foundation? What if we could speak of an experience of nothingness such that nothingness was no longer conceived as the simple non-existence of objective structures of meaning and value (and therewith the delivering over of the subject to itself as the sole source of meaning and value) but instead as an experience of the subject, as that which befalls it in its foundational moment, as given to it – indeed, the purest of all givens, givenness itself, experience of nothing but just experience, pure experience; in a word: grace? Nothingness, then, would no longer be a cipher for the death of God that surreptitiously advances a metaphysics of a subjective kind, but a place of revelation – a place where truth is revealed to the subject, not decided by it. Can we therefore rethink the religious possibilities of a philosophy of nothingness: does such a philosophy lead inevitably to nothingness and nothing but nothingness in the sense of nihilism?”(2)
Kiyozawa heeft laten zien dat hij gedragen wordt door een kracht die groter en dieper is dan hijzelf, een kracht ook die in het Daoisme Dao wordt genoemd, levenskracht, een kracht die in het christendom genade wordt genoemd, of de werkzaamheid van de (goddelijke) Geest. In het evangelie van Johannes geïdentificeerd met de ‘Logos’ het goddelijk woord dat vlees wordt (Hebreeuws Dabar waar woord en daad samenvallen – het spreken is het verschijnen ervan, God sprak en het is er, zoals in Genesis 1 bij de schepping). Pattison is er van overtuigd dat een theologie die het Niets, de leegte serieus neemt ook in staat is om de persoonlijke ervaring van het nihilisme te doorbreken als het subject in die afgrond durft te kijken van het niets aan zijn voeten. Hij schrijft:
“The case I shall argue is that it is precisely an ‘experience of nothingness’ that is alone suited to ground an understanding of the subject as, in some sense, determined-as-experience or, to speak the language of religion, founded on grace. For as long as experience is experience of ‘something’ we remain at the level of a subject-object structure that either conceals a metaphysics or represents the workings of a will-to-power. Only an experience of nothingness – or, more precisely, only an experience of ourselves as subject to the experience of nothingness – can break the spell of nihilism.”(3)
Maar durven we dat, het niets toelaten in ons innerlijk, de confrontatie aangaan met de afgrond van het niets aan onze voeten, als eindig wezen de oneindigheid en de Oneindigheid aanschouwen? En wat in ons aanschouwt dan? Zijn het onze ogen, of onze oren die horen? Of ligt het nog op een ander niveau, het niveau van de ziel? Daarover gaat het volgende onderdeel.
Hyperions Schicksalslied
Ihr wandelt droben im Licht
Auf weichem Boden, selige Genien!
Glänzende Götterlüfte
Rühren euch leicht,
Wie die Finger der Künstlerin
Heilige Saiten.
Schicksallos, wie der schlafende
Säugling, atmen die Himmlischen;
Keusch bewahrt
In bescheidener Knospe,
Blühet ewig
Ihnen der Geist,
Und die seligen Augen
Blicken in stiller
Ewiger Klarheit.
Doch uns ist gegeben,
Auf keiner Stätte zu ruhn,
Es schwinden, es fallen
Die leidenden Menschen
Blindlings von einer
Stunde zur andern,
Wie Wasser von Klippe
Zu Klippe geworfen,
Jahr lang ins Ungewisse hinab.
Friedrich Hölderlin(4)
Dit is een deel uit mijn essay: God in de leegte. Het hele essay is te lezen (eventueel te koop) (en te downloaden) op:
Noten:
1 Roberto Juarroz, Vertikale poëzie, Ibid., pp. 204-205
2 George Pattison, Ibid., pp. 83-84
3 Ibid., p. 85
4 Friedrich Hölderlin, Werke in Zwei Bänden, Stuttgart 1970 (Parkland Verlag), Bd. 2., p. 229
betekenisgeving & levenshorizon 