Vlees en religie

Ook de religies kunnen niet zonder vlees, ze kunnen niet zonder de lichamen van mensen die de religies gestalte geven. Religies zijn vleeseters, ze verslinden vlees in grote porties. In de loop der tijd zijn er talloze hoeveelheden lichamen opgeofferd voor de waarheid van een religie, de claim dat deze richting, deze religieuze stroming, het bij het juiste eind heeft. Is dit een vorm van absurditeit, net zoals de oorlogen dat zijn, die talloze lichamen kosten, of hoort het er gewoon bij en is het een kenmerk van de menselijke soort en de menselijke existentie dat religies nu eenmaal niet zonder offers kunnen? En de offers zijn bij uitstek mensen, menselijke lichamen, vlees. Sommige religies zijn veelvraten, zeker als er godsdienstoorlogen woeden. Het christendom weet er alles van en de islam idem. Liters bloed zijn er gevloeid in veldslagen, veroveringen en gruweldaden begaan in naam van een religie. Met God aan onze kant komt het altijd wel goed. En hoevelen er ook vallen in de strijd om het eigen gelijk, hoeveel vijanden, hoeveel eigen mensen, het is allemaal ter ere en meerdere glorie van een zekere waarheid. Goden in die religies die het bloed van mensen eisen zijn wreed en kwaadaardig. Hun representanten zwelgen in bloeddorst en wanen zich al in de zevende hemel waar hun grote beloningen wachten. Dat is niet alleen absurd, het is ook totaal idioot om te denken dat op deze wijze überhaupt enige vorm van winst behaald kan worden. Het is idioot om te denken dat er een god bestaat die dergelijke inzet verlangt van zijn volgelingen en het is nog absurder dat er mensen zijn die zo denken te moeten handelen in de naam van (een) god.
Waar halen deze godsdienstfanaten en psychopaten, want ze denken alleen aan zichzelf, hun argumenten vandaan en waarvan hun legitimatie. Ze beroepen zich natuurlijk, hoe kan het anders, op teksten, op geschriften, op papier. Maar elk geschrift, elke tekst is ook een kwestie van interpretatie, van invulling, van een zekere ambitie. Maar wie zegt dat deze tekst zo gekoppeld is aan een god dat er urgentie voor handelen uit volgt, dat de volgeling niet anders kan dan zo te handelen? Iedereen kan roepen dat een tekst het woord van God is. Maar heeft God een pen? Kan hij schrijven, heeft hij het je gedicteerd? Het idee van goddelijke openbaring gaat daarvan uit. Maar dan nog is dat geen bewijs maar een aanname, een vorm van overtuiging, van geloven en van krediet geven aan de verhalen over het ontstaan van een tekst en de inspiratie die erin schuilt. Spreekt God via de tekst tot mij? Kan ik als lichaam, als vlees, hem echt horen? Komt hij mijn oren binnen en kan ik er iets van zien? Wie ore heeft die hore, wie ogen heeft die moet kijken, staat er in de bijbel, maar wat hoor ik dan, zie ik dan, zou ik moeten horen en zien. Ook dit is in de bijbel niet zomaar duidelijk en vraagt nogal wat hermeneutiek, wat studie en interpretatie.
Jezus noemt een aantal schriftgeleerden in zijn tijd een ontaard geslacht. Waarom ontaard, horen ze er niet meer bij, mag je hen dan ook zomaar doden? Ze zijn ontaard in de ogen van Jezus omdat ze de letter van de wet hoger achten dan de geest van de wet. De letter doodt, de geest maakt levend. De wet is om mensen tot leven te brengen en niet ter dood. Het woord Gods, wat al een vorm van interpretatie op zichzelf is, dient niet ertoe om mensen te knechten of onmogelijke lasten op te leggen, maar hen tot leven te roepen, tot menselijkheid. Als wij God of Allah barmhartig noemen is het toch ook aan de volgelingen om iets van die barmhartigheid ten toon te spreiden in hun handelen als dienaar van die God.
Ik ben van mening dat niemand zich met een beroep op heilige schriften of het woord van God moorden op anders denkenden kan rechtvaardigen. Het blijft moord, een halsmisdaad, hoeveel religieuze saus je hier ook over heen gooit. Niet de bijbel, noch de Koran roepen op tot het afslachten van niet-gelovigen. Het is al helemaal absurd dat bepaalde stromingen in de Islam of het Christendom voor zichzelf het recht opeisen de enige ware te zijn en hun getuigenis vergezellen van bloeddorstig handelen. In feite ontkennen deze aanhangers de meest fundamentele waarheid, namelijk dat ze zelf ook lichaam, ook vlees zijn en dat hun god geen vleeseter is maar een mensenvriend. Ware dit niet zo, dan had deze religie nooit bestaan en nooit zoveel aanhangers gewonnen. Op de basis van geweld kun je geen religie vestigen en al helemaal geen geloof. Dat heeft geen bestand. Liefde en overgave kunnen niet worden afgedwongen en religie zonder liefde is op sterven na dood. De volgelingen die bloeddorst tot motto hebben verheven, al is het in naam van een god, al roepen ze telkens de naam van die god, als ze iemand de keel doorsnijden, zullen zelf eindigen in de vleesmachine die oorlog is. Geweld roept tegengeweld op en gruwelijk geweld, gruwelijk tegengeweld. Dat is een bijna onomkeerbare weg. Maar hij is mogelijk als je echt gaat nadenken over oorzaak en gevolg. En over de mechanismen die hier aan het werk zijn, de eigen achtergrond en de eigen tekortkomingen en verlangens. Inzicht in de eigen kwetsbaarheid, de eigen lichamelijkheid, en een einde aan het geloof in het sprookje van een beloning in het paradijs (hoe leuk is het om eeuwig jong te zijn, potent, seks te hebben met maagden, fruit te eten, en je tijd te verlummelen met niets doen) kunnen daar alleen maar bij helpen. Het vlees is eindig, verschrikkelijk eindig. Voor je het weet ben je as.

John Hacking
29-10-2014