Franciscus en wij – levende getuigen

“Moge de Heer jouw vrede schenken” wenste Franciscus van Assisi iedereen toe die hij onderweg tegenkwam. “Pax et bonum”. Franciscus ontving zijn naam van zijn vader die zaken deed met de Franse lakenhandelaren, vandaar zijn naam: Fransoosje… Dus ook de Fransen kunnen nu een beetje blij zijn met de nieuwe naam van de paus.

Deze Franciscus de eerste heeft met zijn eerste optreden al heel wat los gemaakt. En dat niet alleen omdat hij zijn naam eer aan wil doen. Er is een grote menigte van katholieken, christenen en anderen die veel verwachten. Dat verlangen werd weer eens uitstekend zichtbaar in de televisiebeelden. Het lijkt wel alsof iedereen zijn verlangens en verwachtingen projecteert op de nieuwe paus. Dat zal dan ook wel een van de redenen zijn dat de baan als je het zo mag noemen geen lichte baan, geen sinecure is. Los van de organisatie van de kerk, het decorum, en de verplichtingen weegt deze verwachting van de volgelingen misschien wel het aller zwaarst.

Waarom verwachten we zoveel van de paus? Waarom stellen we zo’n hoge eisen? Is het omdat we het nodig hebben? Omdat we graag op willen kijken naar een  voorbeeld? Is het omdat de kerk als zodanig zo’n hoge eisen stelt? Is het omdat het evangelie zoveel van ons vraagt? Jesaja is in zijn lezing heel duidelijk; het is simpel: je brood delen met de hongerige, onderdak bieden aan de arme zonder huis, naakten kleden, je bekommeren om je medemens – dan breekt je licht door als je het juk van onderdrukking uitbant. Kort en krachtig wordt het hier gezegd. Je licht schijnt in de duisternis!

Maar onze wereld lijkt er vaak niet op, wij halen vaak niet de doelen wij ons vanuit  het evangelie worden aangereikt. Oorlog en geweld, honger en armoede, onderdrukking zijn nog steeds aan de orde van de dag. Donkerheid alom. Hongarije is op weg om een nieuwe fascistische staat te worden – onder onze ogen. Wetten worden met voeten getreden. En dat in een land waarmee we zaken doen. Syrië roept tegengestelde reacties op: wel – geen wapens leveren aan de opstandelingen tegen het regiem van Assad? In Kenia is een president gekozen die gezocht wordt voor misdaden tegen de menselijkheid. Kortom we leven in een onvolmaakte wereld met veel onrecht en veel armoede.

Is het daarom dat wij onze hoop en verwachtingen projecteren op iemand als de Paus, op de leiding van de kerk, op de voorgangers om het goede voorbeeld te geven? Zodat wij als leerlingen kunnen volgen, ons geïnspireerd voelen en weten. Zo kunnen we elkaar bemoedigen en steunen als we het samen doen, werken aan deze wereld, elkaar niet laten vallen, oog hebben voor elkaar. We kunnen elkaar troosten als we er niet in slagen onze doelen in ons leven te halen. Ook Franciscus van Assisi was depressief op het einde van zijn leven. Hij dichtte het zonnelied toen hij langzaam uit deze ziekte opkrabbelde. Met 44 overleed hij, moegestreden en verzwakt. Zijn lichaam was op. En toch is deze volgeling van Jezus voor velen tot en met deze paus een lichtend voorbeeld van een weg naar God in de naam van Jezus.

Jezus zelf was zich heel goed bewust van zijn taak en opdracht. Ons evangelieverhaal werpt licht op de wijze waarop hij zichzelf heeft verstaan: Een afgekeurde steen wordt hoeksteen van een nieuw bouwwerk. De zoon van de wijngaardenier kan de wijnbouwers niet echt overtuigen. En toch hebben de wijnbouwers die de wijngaard huren niet het laatste woord. Dat blijkt uit onze christelijke geschiedenis. Het optreden van Jezus heeft veel  nieuwe wegen geopend naar God: christelijke wegen.

Als elk mens een weg naar God kan zijn, in principio, wat niet wil zeggen dat die mens dan ook zijn doel bereikt, maar elk mens is een mogelijkheid, dan heeft dat nogal wat consequenties. Daar heb ik afgelopen week over nagedacht. Als elk mens een mogelijke weg naar God is, is mijn leven dat ook. Dat betekent dat ik eigenlijk moet uitkijken met het oordeel ten aanzien van het leven van andere mensen want ook zij zijn in potentie een weg naar God. Zelfs als deze mensen dingen doen in mijn ogen die niet kunnen. Berouw en omkeer is altijd mogelijk, vergeving en inzicht kunnen volgen. Wij staan niet in de schoenen van God, dus past het ons niet te oordelen. Maar laat ik het bij mezelf houden. Als mijn leven een weg naar God is, hoef ik dat niet stil te houden, mag ik er ook van getuigen, en het waar maken door daden, door de invulling van mijn leven. Jesaja en het evangelie geven een duidelijke weg aan. Die weg volgen, en daarvan getuigen, Why not? Waarom bang zijn?

Op deze weg, deze “camino” zitten wij allemaal als christenen.Samen met de paus, met alle christenen, in feite met alle mensen op aarde. Elk mens een mogelijke weg naar God, wat een ruimte geeft dat! Dan mag je ook fouten maken, hoef je niet perfect te zijn, en de ander ook niet. Ik vermoed en dat is een inzicht van de afgelopen week, dat hoe groter de nabijheid tot God is, zoals Jezus heeft laten zien, de opdracht ook moeilijker wordt. Hoe meer op God gelijkend, hoe minder aardse zekerheden. En hoe meer lijden. Een weg naar God zonder lijden? Zou die bestaan? Ik vermoed van niet. Willen we dat? Durven we dat? Treden in het voetspoor van Jezus? Graag wens ik ons in deze  veel sterkte, veel moed, veel overgave en veel  Vertrouwen op deze “camino a Dios”. Amen.

John Hacking

gelezen: Jesaja 58,7-10 en Lucas 20,9-19