meer werelden

abstract landscape

 

Meer werelden

“One way of thinking about his ideas on quantum theory is that our difficulties in getting a description of quantum reality arise from a tension between the mathematics – which, as we have seen, tells us to make calculations involving many different possible stories about what might have really happened – and the apparently incontrovertible fact that, at the end of an experiment, we see that only one thing actually did happen. This led Everett to ask a question that seems at first sight stupid, but which turns out to be very deep: how do we know that we only get one outcome to a quantum experiment? What if we take the hint from the mathematics and consider a picture of reality in which many different things actually do happen – everything, in fact, that quantum theory allows? And what if we take this to its logical conclusion and accept the same view of cosmology, so that all the different possible histories of the evolution of the universe are realized? We end up, Everett argued, with what became known as a ‘many worlds’ picture of reality, one in which it is constantly forming new branches describing alternative – but equally real – future continuations of the same present state.” http://aeon.co/magazine/nature-and-cosmos/our-quantum-reality-problem/

Moderne ontwikkelingen in de natuurkunde  maken duidelijk dat het begrip realiteit een onbekende grootheid is. Wat is de reële wereld en hoe kunnen we daar kennis van hebben als experimenten zichtbaar maken dat de uitkomst van een proef veelzijdig kan zijn en dat we slechts altijd maar een mogelijkheid zien als eindresultaat. De waarneming van die ene uitkomst zegt niets over de gang van zaken: we zien slechts die ene uitkomst terwijl we net zo goed de andere uitkomsten zouden kunnen zien. Het kan dus alle kanten op bij deze experimenten. Wat is dan nog waar, wat is waarheid en wat is reëel? Onze kijk op de werkelijkheid is een samenraapsel van allerlei connecties en vooronderstellingen die met elkaar samenhangen. Adrian Kent die ik hierboven citeer zegt dan ook:

 “We could, as some physicists suggest, simply give up on the hope of finding any description of an objective external reality. But it is very hard to see how to do this without also giving up on science. The hypothesis that our universe began from something like a Big Bang, our account of the evolution of galaxies and stars, the formation of the elements and of planets and all of chemistry, biology, physics, archaeology, paleontology and indeed human history – all rely on propositions about real observer-independent facts and events. Once we assume the existence of an external world that changes over time, these interrelated propositions form a logically coherent set; chemistry depends on cosmology, evolution on chemistry, history on evolution and so on. Without that assumption, it is very hard to see how one might make sense of any of these disciplines, let alone see a unifying picture that underlies them all and explains their deep interrelations and mutual dependence.” http://aeon.co/magazine/nature-and-cosmos/our-quantum-reality-problem/

Al s er in theorie en in principe meer werelden tegelijk mogelijk zijn , in welke wereld leven wij dan? Is de onze de best mogelijke of is het een van velen? En existeren er misschien wel een aantal werelden tegelijk zonder dat wij in staat zijn hier kennis van te nemen omdat we het geheel niet overzien? We zitten als het ware vast aan de mogelijkheden van onze eigen perceptie en die is weer afhankelijk van onze lichamelijkheid. Een onderzoeker komt daarom met het idee van mogelijke werelden die als het ware een compensatie vormen voor de gebreken die wij constateren bij het oplossen van de dilemma’s rond wat werkelijk is. Kent zegt over deze wetenschapper Bell:

 

 “Bell coined the term beables to refer to these elusive missing ingredients. ‘Beable’ is an ugly word but a useful concept. It denotes variables that are able to ‘be’ in the world – hence the name. And indeed it turns out that we can extend quantum theory to include beables that would directly describe the sort of reality we actually see. Some of the most interesting work in fundamental physics in the past few decades has been in the search for new theories that agree with quantum theory in its predictions to date, but which include a beable description of reality, and so give us a profoundly different fundamental picture of the world.” http://aeon.co/magazine/nature-and-cosmos/our-quantum-reality-problem/

Het probleem is dat ons bewustzijn niet toereikend is om de werkelijkheid in al zijn complexiteit te ervaren en te bereflecteren. Adrian Kent noemt het bewustzijn daarom een soort van “Epiphenomena.” Hij verwijst daarbij naar  een idée van William James die over het bewustzijn geschreven heeft: “The American psychologist William James once poetically described human consciousness as ‘Inert, uninfluential, a simple passenger in the voyage of life, it is allowed to remain on board, but not to touch the helm or handle the rigging’.” Dus als ons bewustzijn niet de kapitein is op het schip maar slechts meereist als een soort van passagier dan betekent dit eerst en vooral dat wij onze ambities moeten bijstellen als wij de wereld willen begrijpen. En als er meer werelden tegelijk zijn – dan zitten we helemaal in de penarie want waar is dan nog ons houvast?

John Hacking 31-1-2014

Bron:

http://aeon.co/magazine/nature-and-cosmos/our-quantum-reality-problem/