meat vlees

Lichamen zijn vlees. In oorlogen worden de lichamen van mensen ingezet om doelen te halen: overwinningen op de vermeende vijand. Hoe die werkelijkheid eruit ziet maken we nog dagelijks (op afstand) mee bij het volgen van de oorlogen in Syrië en Soedan. Niet alleen soldaten worden geslachtofferd, ook de burgerbevolking moet eraan geloven. Verkrachtingen, marteling en moordpartijen zijn aan de orde van de dag. Een mens is niet meer dan een portie vlees. De oorlog is een grote vleesconsument. En als het vlees al mag overleven, dan is dat is dat meestal niet zonder traumatische ervaringen die de rest van het leven kleuren.

Maar er is meer vleeshandel in de wereld. Een voorbeeld is de seksindustrie. Groot en klein worden geconsumeerd en ter consumptie aangeboden. De vraag is groot en het aanbod lijkt oneindig tenminste als je websites mag geloven die dagelijks op internet om aandacht vragen. Wat ik zelf niet begrijp is waarom er zovéél mensen zijn die via een foto (of film) van hun naakte of halfnaakte lichaam zichzelf presenteren. De hoeveelheid baart zorgen. Want die hoeveelheid zegt iets over de mentale staat van ons mensen, ons geestelijk welzijn als burgers van een maatschappij, en de mate van humaniteit die wij aan onszelf toeschrijven. Als we ons gedragen als vlees ter consumptie – wat natuurlijk iedereen zelf moet weten – heeft dat betekenis voor de maatschappij waarin we leven en onze ethische standaards.  Want alle mooie woorden ten spijt, jezelf tonen in adamskostuum zodat in principe iedereen je kan bekijken heeft weinig met kunst of met esthetica van doen. Het is niet alleen een vorm van narcisme, maar ook een wijze van kijken naar het leven. Een vorm van existentie waarin het naakte, het onverhulde, zichtbaar wordt; maar door het tonen van het naakte lichaam onthul je niet iets, maar verhul je in feite dat je een bijzonder mens bent die niet zomaar gelijk gesteld kan worden aan vlees. Je naakt tonen is jezelf te koop zetten. Je naaktheid is je product, je naaktheid is je overgave aan de vleesindustrie. Door welk verlangen, door welke begeerte word je gedreven om jezelf zo te koop aan te prijzen? Ik blijf dat op de een of andere wijze wonderbaarlijk vinden dat met de toegenomen mogelijkheden om jezelf te laten zien via internet dat dan ook explosief gegroeid is. Zat dat verlangen altijd al in ons mensen, zichzelf tonen, zichzelf naakt presenteren voor het oog van de wereld? Wat bereik je ermee? Waarom die lichtzinnigheid? Want het is licht van zin, weinig zinvol, om jezelf als artefact, als vleesproduct te laten zien, want je bent meer dan dat en je weet dat je vooral bekeken wordt op basis van je naakte presentatie. Je hoeft niet te verwachten dat iemand met andere ogen naar je zal kijken. Want het vlees staat voorop en de lust is het motief. Alles wat je nog meer bent blijft verhuld onder je naaktheid.

Misschien is er wel een correlatie met de toegenomen rationalisering van onze maatschappij, de groei van zakelijkheid en de technische ontwikkelingen: hoe meer afstand, hoe meer techniek, hoe meer een koude benadering, hoe meer de behoefte groeit om daar het naakte vlees tegenover te zetten. Er is alleen een klein maar: de naaktheid, het vlees wordt door dezelfde techniek en zakelijkheid ingepakt, verpakt, geconsumeerd. Uiteindelijk word je slaaf, uiteindelijk trek je aan het kortste eind omdat de consumptiemaatschappij een eigen wetmatigheid kent waarin winst en bezit de drijfveren zijn. Al het andere wordt daaraan ondergeschikt gemaakt. Ook het lichaam, ook de mens. We hebben onze huisdieren al gedegradeerd tot vlees ter consumptie: koeien en varkens, kippen en vis worden in grote getale vermenigvuldigd zodat hele bossen verdwijnen om voedsel aan te planten voor dit consumptievlees. De mens gaat dezelfde kant op: door zijn naaktheid is hij product en wordt er aan zijn naaktheid, zijn vrijwillig getoonde naaktheid (in veel gevallen) geld verdiend. Een nieuwe vorm van “Verelendung”.  De consequenties zijn (nog) niet te overzien.

John Hacking

31 januari 2014