Poelen vol haat

Waarheid is een relatief gegeven. Relatief omdat elke vorm van waarheid berust op een perspectief. Vorm en inhoud van de waarheid zijn daarom context gebonden. De feitelijkheid van ons bestaan zou je als waarheid kunnen beschouwen maar wij mensen geven daar op een eigen wijze betekenis aan en dan zitten we al op een hellend vlak als het de aanspraak op waarheid betreft. Het is mijn betekenis. Het is mijn kijk op en die is verre van objectief. Dat ik een keer dood ga kun je als vorm van waarheid beschouwen maar het wordt pas echt waar als het zover is. Daarvoor is het ook speculatie, een afgeleide, een vermoeden op basis van logica, zoals alle mensen zijn sterfelijk, ik ben een mens, dus…

In de digitale wereld waarin we leven staat niets meer vast. Alles wat in digitale codes kan worden omgezet is daarmee per definitie veranderbaar, transformeerbaar en kan alles en niets zijn. Als we spreken over een dark web waar dingen gebeuren die het daglicht niet kunnen verdragen is dat eigenlijk onzin. Hoezo dark web? Als alles digitaal is, kun je daar ook met digitale middelen inbreken en zaken op orde stellen. Beveiliging is geen garantie dat ook deze vorm van gedrag niet aan het licht zou kunnen komen en worden aangepakt. Dat is een kwestie van politieke wil en toepassen van techniek en kennis. 

Elk digitaal systeem is te kraken. Als alles digitaal kan worden omgezet is niks meer veilig. En niks is meer waar want aan voortdurende verandering onderhevig. Dit aspect van onze virtuele werkelijkheid is in mijn ogen nog niet echt in het bewustzijn van de hedendaagse consument doorgedrongen. 

Toch zijn er nog heel wat groepen van mensen die denken dat zij door hun handelen en hun gedrag de wereld naar hun hand kunnen zetten in een model dat hen persoonlijk aanspreekt. Extreem nationalistische groeperingen gebruiken deze crisistijd als kans om complottheorieën te verspreiden, chaos te scheppen en democratische systemen van binnen uit te ontmantelen. En minder extreem rechtse partijen die wel tegen dit gedachtengoed aanschuren zoals FVD, PVV en DENK doen daar graag in mee. Het bewijs is te vinden op Twitter en op andere sociale media waar aanhangers hel en verdoemenis afroepen over critici die dit soort partijen van repliek dient. Demonisering van de leiders, nepnieuws van de media, het failliet van de democratie, het negeren van het volk, de ontmanteling van de natiestaat door de import van vluchtelingen, het zijn enkele zogenaamde argumenten en beschuldigingen die worden geuit. Er is sprake van een strijd die gestreden moet worden, een overwinning die moet worden behaald en ondertussen wordt haat en nog eens haat gezaaid. Poelen van verderf, poelen van haat in een landschap waar mensen niet op geweld en op racisme, niet op intolerantie en onverdraagzaamheid zitten te wachten maar op solidariteit en medemenselijkheid in de omgang met corona en de zoektocht naar een vaccin. 

Wat bezielt deze kleine potentaten die denken dat zij via haatcampagnes de werkelijkheid naar hun hand kunnen zetten? Wat is dit voor vorm van overmoed en van blind vertrouwen op hun zogenaamde leiders? Blaaskaken die zich verschuilen achter woordspelletjes, het is maar ironie, och ironie, ironie, ironie….en die dus nooit achter hun woorden staan. Een vent – een woord – en verantwoordelijkheid voor wat je zegt en beweert, is niet aan hen besteed. De werkelijkheid is vloeibaar, de waarheid kneedbaar, maar o wee als ze kritisch worden aangepakt. Dan is de wereld te klein en zijn ze verongelijkt en worden de aanhangers aangemoedigd om als een trollenleger de vermeende criticaster aan te pakken en te bedreigen. 

Wat is de boodschap die eigenlijk wordt verkondigd: de haat moet de weg plaveien om uiteindelijk macht te verkrijgen over volk en vaderland. Lessen uit de geschiedenis zijn niet relevant want nu leven we in andere tijden, zo deze aanhangers van de populistische variant in de politiek. Er is geen strijd in de wereld waarin niet tallozen sneuvelen, meestal onschuldigen. Ook de hedendaagse burgeroorlogen laten dit zien. De prijs is hoog en de beloning zijn al die doden niet waard. 

Hoogmoed, overmoed en grenzeloze zelfoverschatting. Dat speelt hen parten. Overtuigd van het eigen gelijk en de eigen stompzinnigheid zoals geloven dat corona wordt bevorderd door 5 G netwerken die nog niet eens zijn aangelegd. De wereld is vol gekken en de sociale media geeft hen een wapen in handen om al die onzin in meervoud te verspreiden. En tallozen zijn zo gemakzuchtig en zo dom om dat ook nog te geloven. 

De mens is er ondanks zijn vooruitgang in kennis en techniek niet echt slimmer op geworden als je deze berichten leest. En als je ziet hoevelen complottheorieën geloven en hoevelen overtuigd zijn van hun eigen gelijk. Miskend voelen velen zich, niet gezien en niet gehoord, afgunstig misschien omdat ze niet de tallenten hebben gekregen om veel geld te verdienen, niet de kansen die anderen wel hebben gehad. Slachtoffers van het systeem, en in plaats van na te denken, de hand ook in eigen boezem te steken, en te ontdekken hoe het anders en beter kan door eigen ingrijpen en onderlinge solidariteit, lopen ze achter valse profeten, valse messiassen aan die gouden bergen beloven en een wereld zoals die nog nooit is geweest. Hoe dom kun je zijn.

Argumenten helpen niet om mensen te overtuigen van hun ongelijk. Waarheid vindt nergens een ingang. Doof en eigenzinnig vertrouwen ze op hun eigen gelijk en oordeelsvermogen en zaaien haat en nog eens haat. Poelen van haat als stinkende plassen waar de geur van toekomstig bloed al in mee geurt. 

Levert al die haat wat op? De samenleving wordt er alleen maar zieker door. De complexiteit is inmiddels zo groot dat geen enkele oplossing en geen enkel ingrijpen vat krijgt op de maatschappelijke en economische problemen die spelen. Ongelijke verdeling van de welvaart, machtsmisbruik, politieke corruptie en gecorrumpeerde politici, ambtenaren, en wie al niet, die in de klauwen van de maffia en van andere organisaties belandt, het zijn problemen die niet vandaag op morgen opgelost kunnen worden. 

Daarvoor is een andere instelling nodig, een andere houding, een andere attitude: niet haat zaaien maar zorg voor elkaar hebben, samen nadenken over de kwalijke uitwassen in onze maatschappij en daar oplossingen voor bedenken die breed worden ondersteund. Dan hebben we niks aan populisten en andere haatzaaiers die alleen voor eigen parochie preken en die het enkel en alleen te doen is om hun eigen positie. Wat ze ook mogen beweren – ze vallen door de mand. De haat die ze mooi verpakt en heel direct verspreiden laat hun ware gezicht zien. Daar is geen toekomst voor weggelegd, zeker niet nu een virus iedereen bedreigt en kan bedreigen. 

John Hacking 

22 april 2020