Jezus volgen? Hoe dan?

Overweging Studentenkerk Nijmegen 30 juni 2019

De schrijvers van de bijbel-verhalen drukken zich soms heel plastisch uit. Zo ook met het verhaal over de opvolging van Elia door Elisa. Elia heeft net een heel spannende tijd achter de rug, een echt ‘event’ om maar eens met moderne termen te spreken. Hij heeft een ‘wedstrijdje’ gewonnen van zijn concurrentie. 450 profeten in dienst van de god Baal, en eigenlijk ook (politiek gezien) in dienst van koning Achab en zijn echtgenote Izebel, worden te kijk gezet als hun offer niet wordt aangenomen. Het offer van Elia brandt als de hel en alles wordt verteerd. Met dezelfde woede worden de Baals-profeten aan hun einde geholpen. Maar als je zou denken dat deze overwinning zoet zou smaken, kom je bedrogen uit. Elia raakt na de bedreiging van Izebel in een depressie. Slechts met engelenkracht komt hij hieruit en maakt mee hoe God  aan hem in ‘als het suizen van de zachte bries’ voorbijgaat. Als hij bij God tenslotte daarna zijn beklag mag doen, draagt die hem op om Elisa tot zijn opvolger te maken. Elia werpt zijn mantel over hem heen, en klaar is kees. Niet helemaal, want Elisa wil nog zijn ouders tot ziens kussen. Daarna is hij bereid voor zijn nieuwe taak. Ossen worden geslacht en de knechten mogen smullen van dit dankoffer. Dat is in het kort de context van de roeping van Elisa. Hij verlaat de boerderij van zijn vader en treedt in de sporen van Elia.

Elia = mijn God is Jahweh, Elisa = mijn God is genade, redding…Na het oordeel door de hand en mond van Elia, nu de genade door de mond en de hand van Elisa. Het is crisistijd als dit verhaal zich afspeelt. Droogte alom, hongersnood etc. God had regen belooft, dat kwam uit. Daarom kon er weer worden geploegd. Maar Elisa ploegt nu niet meer het land maar hij gaat vol voor zijn nieuwe taak. Maar dat is niet voor iedereen weggelegd. Zo radicaal en zo abrupt.

In het evangelie van Lucas wordt dit duidelijk vandaag. Jezus is geen rabbi met een vaste verblijfplaats waar je als leerling je toevlucht toe kunt nemen, en kunt intrekken bij de rabbi. Hij is eerder een zwerver. Een ander die hij roept heeft nog andere besognes: de begrafenis van zijn vader. Weer een andere wil eerst afscheid nemen van zijn huisgenoten. Jezus is duidelijk en direct: Laat je niet tegenhouden door familiebanden, vrienden, niet door huiselijke plichten. Het gaat erom dat je níet achterom blijft kijken …. Dat zouden ook heel kromme voren worden als je achterstevoren zou gaan ploegen. Hij zegt niet dat we eigenlijk niet zouden moeten ploegen, of het ploegen opgeven zoals Elisa, en profeet worden, nee hij zegt: niet achterom kijken. Het koninkrijk ligt vóór onze voeten niet erachter. Het koninkrijk is komende, aanstaande, we moeten er iets voor doen.

Een zin uit 1 Kor. 9,10 zegt: de ploeger moet ploegen in de hoop, met hoop op…In de hoop dat er ook gedorst kan worden en dat er een opbrengst is. En dat slaat weer op de afbeelding hier op het kleed. In mijn vorige baan heb ik dit kleed gemaakt met een symbolische verwijzing naar de storm op zee en Jezus die de storm bezweert en daaronder de boer. Badhoevedorp ligt in de Haarlemmermeer, een polder, drooggemalen, boerenland. Ik zag mijn werk toen als een soort van ploegen: het land openleggen opdat er gezaaid in kan worden, woorden van het evangelie, opdat ze als zaad gaan kiemen. Deze metafoor geldt voor mijn gevoel nog steeds. Wij zijn nu de aarde, het land waarin gezaaid kan worden. Om daarmee ook een antwoord te geven op de vraag of wij geschikt zijn voor het koninkrijk? Het antwoord luidt: Ja, een volmondig JA. En waarom zijn wij geschikt voor het koninkrijk?

Omdat dát in de geest ligt van Gods bedoeling: mensen worden naar zijn hart. Zo tot ontwikkeling komen zodat al onze talenten en krachten kunnen bloeien. Het is niet alleen een kwestie van kiezen, niet alleen een opwelling zoals bij de mensen op Jezus weg. Want ik vermoed, als het geen opwelling was, zou  Jezus niet zo hard en zo bars reageren.  Ik vermoed dat hij aanvoelt welk vlees hij in de kuip heeft. Of hij reageert zo om het ons niet te gemakkelijk te maken. Hij is inmiddels op weg naar Jeruzalem, met de focus op zijn lijden en sterven. De weg naar het rijk Gods gaat niet over rozen, het is geen vierdaagse met aan het eind een onderscheiding en gladiolen en applaus van de toeschouwers. Oké, de vierdaagse is ook geen kattepis, maar met het volgen van Jezus toch niet te vergelijken.

Wat moeten we nou? Hoe radicaal, dat wil zeggen, tot op de bodem, de wortels, moeten we nu reageren, hoe op deze oproep in te gaan? Ik vermoed niet zoals sommige leerlingen van Jezus, de donderzonen, door te dreigen met hel en verdoemenis, die als een moderne Elia vuur uit de hemel willen laten neerdalen  zoals in het evangelie wordt gezegd. Een vorm van verzoeking waarin sommigen in onze kerken nog steeds bloot staan als ze andersdenkenden, meer liberale christenen, eruit willen gooien.

Dus: hoe slaan we de hand aan de figuurlijke ploeg om de weg te bereiden voor het rijk van God? Ik vermoed dat het antwoord niet zo moeilijk is. Wij zijn zelf de weg. Jezus was of is de weg, en wij als leerlingen zijn óók de weg. De Weg met een hoofdletter als wij in zijn voetsporen durven treden. Misschien nog maar even niet dan ook het kruis opnemen, de weg naar Golgotha. Maar zelfs dat kan deel zijn van het proces, als er bijvoorbeeld veel in je leven tegenzit, als je overwinningen moet behalen tegen een overmachtige vijand waarvan je menselijk gezien niet kunt winnen, levensbedreigende ziektes, oorlog, geweld, de rampen waardoor mensen worden getroffen. Dan is je levensweg opeens een soort van kruisweg. (Maar ook het kruis bracht niet enkel dood….)

Maar los daarvan kan onze Weg met een hoofdletter, in de voetsporen van Jezus, ook een weg ten leven zijn: anderen bijstaan, ondersteunen, waar nodig. Leven brengen waar dood heerst: velen zijn zo in onze maatschappij actief. Waar mensen zich inzetten voor het onrecht tegen vluchtelingen, tegen racisme, tegen de vele vormen van discriminatie, tegen de schandalige wijze waarop in de VS kinderen worden opgevangen en vastgezet die voor het bendegeweld en de armoede vluchten uit Midden-Amerika. De voorbeelden zijn talloos. Ook in ons eigen kikkerlandje. Hoop brengen waar liefde en tolerantie kwijnende zijn, waar liefdeshonger wordt geleden omdat mensen vereenzaamd zijn, gevangen in hun put, geen uitweg meer zien. Kijk maar om je heen in je eigen leven. Ik vermoed er zijn voorbeelden genoeg, genoeg richtingen, Wegen om in te slaan. Daarin wens ik ons zo vlak voor de vakantie alle kracht en alle inspiratie toe. Want ook in de vakantie gaat dat allemaal gewoon door.

John Hacking

30 juni 2019

Gelezen:

1 Kon. 19, 19-21; Lucas 9, 51-62

Een gedachte over “Jezus volgen? Hoe dan?

  1. Was een mooie overweging John. Niet achterom kijken. “Het koninkrijk ligt vóór onze voeten niet erachter” (het beste moet nog komen) maar achter ons mogen we de parels niet vergeten.

    Like

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.