Naar een nieuwe filosofie van de Kosmos

De Franse filosoof J.F. Lyotard gaat in een van zijn teksten van het uitgangspunt uit dat ook onze aarde en onze filosofie totaal voorbij zullen zijn als de zon expandeert. Een waarheid als een koe als we dan nog zouden leven. Ons zonnestelsel zal dan ten einde zijn. Maar we spreken over een tijdschaal die … Doorgaan met het lezen van Naar een nieuwe filosofie van de Kosmos

Naar een nieuwe filosofie van het lichaam

"De filosofen hebben tot nu toe de wereld geïnterpreteerd; het komt erop aan de wereld te veranderen" (Karl Marx, de elfde "These over Feuerbach") Deze oproep van de (bijna) in vergetelheid geraakte Karl Marx heeft gevaarlijke kanten. Hij was (en hij kan) een inspiratie (zijn) voor een utopisch project. Het “communisme” is daar een van … Doorgaan met het lezen van Naar een nieuwe filosofie van het lichaam

Digitaal zelf

“Onze identiteit verkeert in een crisis, dus moeten we een nieuwe bouwen, meent de Canadese politieke filosoof Charles Taylor.”  Zo luidt een deel van de kop in het Trouwartikel Letter en Geest van zaterdag 17 september 2011. Een nieuwe identiteit bouwen? De kop is wat kort door de bocht want van bouwen is eigenlijk niet … Doorgaan met het lezen van Digitaal zelf

Eenzaamheidsbekwaamheid

  Pleidooi voor eenzaamheidsbekwaamheid. “Het is niet goed dat de mens alleen is”: dat staat de in de bijbel, Genesis 2,18 en het is God zelf, die dat daar zegt: “alleen zijn en eenzaamheid hebben met elkaar te maken: “wie zich overgeeft aan de eenzaamheid, ach!, die is snel alleen”, zingt de harpspeler in Goethes … Doorgaan met het lezen van Eenzaamheidsbekwaamheid

Het zelf in het lichaam (5) Denken dat pijn doet…

Denken dat pijn doet…voorbij of vooraf aan de tijd.   Het verschijnsel tijd blijft vragen oproepen. Joke Hermsen schrijft hierover in het boek “Stil de Tijd” (2009). Zij sluit aan bij het essay van de Franse denker J.F. Lyotard (“Of we zonder lichaam kunnen denken” gepubliceerd in Het onmenselijke, 1992). Ik citeer Joke Hermsen: “Net … Doorgaan met het lezen van Het zelf in het lichaam (5) Denken dat pijn doet…

Het meerstemmig zelf in de computermaatschappij

  In The Saturated self (1991) van Kenneth Gergen wordt de mogelijkheid van het tegelijkertijd onderhouden van contacten met een toenemend aantal personen, groepen en verbanden besproken. Hubert Hermans gaat in zijn boek Dialoog en misverstand (Soest 2006) daar verder op in, ik citeer: “De moderne mens bevindt zich in een steeds fluctuerende veelheid van … Doorgaan met het lezen van Het meerstemmig zelf in de computermaatschappij

Roofkapitalisme in opkomst

De voortekenen bedriegen niet: de kapitalisten gaan weer terug naar hun wortels: "de overtuiging dat de sterkste de meeste rechten heeft". Darwinisme op economische schaal. Roofkapitalisme is weer in, zie de grondaankopen in Afrika, waar arme boeren worden verdreven omdat de grond gebruikt wordt voor voedselwinning voor de rijkere landen. Dat gold al heel wat … Doorgaan met het lezen van Roofkapitalisme in opkomst

Het poreuze en omsloten zelf – moderne doorlaatbaarheid

Na de Verlichting werd het menselijke zelf minder poreus: de mens kwam meer op eigen benen te staan en werd pas echt autonoom. Dit stelt de Canadese filosoof Charles Taylor in zijn boek “Een seculiere tijd”. Daarin analyseert hij de huidige religieuze situatie en de ontstaansgeschiedenis ervan. Toen de mens zichzelf ervoer als wezen met … Doorgaan met het lezen van Het poreuze en omsloten zelf – moderne doorlaatbaarheid

God ont-moeten

De mens is niet alleen een vat vol tegenstrijdigheden, hij is ook een vat waardoor hij ontvankelijk kan zijn - een soort kelk of beker - waarin hij iets kan bevatten, zoals een kelk de wijn kan vasthouden. In een gesprek met de abt van het trappistenklooster van de Abdij Lilbosch, waar ik afgelopen weekend … Doorgaan met het lezen van God ont-moeten

Het zelf in het lichaam (2)

Het  zelf in het lichaam (2) “De mens is zijn eigen buitenstaander”, aldus Helmut Plessner, hij reflecteert op zijn bestaan en koppelt die ervaringen terug. Deze bestaanswijze noemt Plessner excentrisch.  De mens is zo zijn eigen toeschouwer en criticaster. De mens ervaart de werkelijkheid altijd via bemiddeling. De mens is aangewezen op middelaars om kennis … Doorgaan met het lezen van Het zelf in het lichaam (2)

Het zelf in het lichaam

Het zelf in het lichaam Het subject is zich bewust van zichzelf. Dat noemen wij zelfbewustzijn. Het zelf kan in die zin reflecteren en afstand nemen van zichzelf. Het zelf is zich bewust van zijn lichamelijkheid. Het heeft een lichaam en het is een lichaam. Dat schept een zekere ambivalentie tussen zijn en hebben, tussen … Doorgaan met het lezen van Het zelf in het lichaam

Denken in Stijl

Denken in stijl “Nichts wird erklärt, nichts wird bewiesen, alles sieht man.” Cioran Peter Sloterdijk beschrijft een deel van de ontwikkeling gebaseerd op het oude Griekse denken in sferen vanuit een apollinisch perspectief. In zijn boek “Sferen” (van spháera (Lat) en sphaira (Gr) dat voor bol staat, hemelbol, hemelkring, streek, gebied, gezichtskring, invloedsgebied, omgeving en … Doorgaan met het lezen van Denken in Stijl

God in het lichaam – lijden als deur

God in het lichaam – het lichaam in God “Wenn du keinerlei Mass kennst, misst du dich mit Gott. Jeder Existenz bringt ihn uns näher. Denn er ist lediglich unser Unvermögen, irgendwo innezuhalten. Alles Schrankenlose - Liebe, Wut, Wahnsinn, Hass - ist wesentlich religiös” Cioran Dans is de kunstvorm die de ruimte gebruikt en die … Doorgaan met het lezen van God in het lichaam – lijden als deur

Het landschap is een technische wereld

Het landschap is een technische wereld Het voorbeeld van de Romeinen maakt ook meteen duidelijk dat wij met onze nieuwe techniek in een totaal nieuwe wereld terecht zijn gekomen waar vervoersmiddelen en architectuur de beleving van de ruimte ingrijpend hebben beïnvloed. Als de mens vanuit zijn lichamelijke conditie gezien een “Homo viator” en een “Homo … Doorgaan met het lezen van Het landschap is een technische wereld

Ruimterituelen

“Wir tranken das Blut wie Wasser. Getrieben von Durst, Hunger, wir tranken es aus Übermut. Nachdem wir das Schwein abgestochen hatten, rührten wir das Blut ein paarmal in der Emailleschüssel um und tauchten unsere Becher hinein. Manche tranken einen ganzen Liter, am liebsten kalt, weil es so besser hinunterglitt. Es schmeckte süss, wie ein sehr … Doorgaan met het lezen van Ruimterituelen